78'liler Hareketi tarih önünde...

Gündemin ön sıralarına taşınan konuda; gerçek şuydu ki, Orgeneral Namık Kemal Ersun'un komutasında, 1 Mayıs 1977 askeri darbesinin yapılma koşullarının hazırlanmış olduğuydu. O hâlde darbe neden yapılmadı? Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, kara Kuvvetleri Komutanlığı 1 Mayıs 1977 askeri darbesini Genelkurmay Başkanlığı'nın bilgisi dışında hazırlamıştı. Yaşananlar geriye doğru düşünüldüğünde, her zaman olduğu gibi Genelkurmay'ın "saklı bir darbe gündemi vardı, bununla birlikte darbe gündeminin olmasıyla" darbe yapma, başka bir ifadeyle darbe yapmaya hazır olma aynı şey değildi... Aynı konu bağlamında, anlaşılan, alt askeri kademelerden öte, Kara Kuvvetleri gibi üst düzeyde bir komutanlıktan Genelkurmay'ın bilgisi dışında, Genelkurmay'a karşın bir darbe beklenmiyor... 1 Mayıs 1977 darbesinin engellenmesi, asıl darbeyi, darbenin büyüğünü, üç yıl akabinde yapılacak Amerikancı 12 Eylül darbesini engellemiş olmadı, başka bir şey oldu... Genelkurmay 1977 darbe girişiminden kendi muhtemel saklı amacı açısından şu mesajı aldı: Orduda bir kıpırdanma, bir huzursuzluk var, anlaşılan memleket elden gidiyor düşüncesi yaygın; anarşi ve terör ciddi rahatsızlık veriyor. Yapılamayan, daha doğrusu yaptırılmayan darbeden alınan mesaj bu olunca, MHP, kimi iş insanları ve Namık Kemal Ersun gibilerinin eğilimlerini de içine alacak şekilde, emir-komuta ilişkilerine dayalı yeni bir darbenin örgütlenmesinin kaçınılmaz bir zorunluluk olduğu yönünde fikir birliği oluştu. Bu yönlü eğilimleri adım adım olgunlaştırma üzerinden Milliyetçi Cephe partilerinin kritik bir kısmının da desteklediği, toplumu daha büyük ve engellenemez darbe koşullarına hazırlama yoluna girdiler... Bu süreci hızlandırmak ve sağın birliğini sağlamak isteyen bütün bu görüşlerin, siyasi tavır alışların unutulmaması gereken somut ifadesi, Demokrat Parti dönemi sabık Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın 2 Şubat 1978'de açıkladığı şu veciz ifadesi oldu: Tenkil, tenkil, tenkil, Endonezya tipi tenkil, yoksa bu kış komünizm gelecek. Celal Bayar bu cümleyi 12 Eylül 1980 darbesi yapılması için yaşadığı sürece her yıl tekrarladı. Celal Bayar'ın bu açıklamaları, herhâlde Genelkurmay'ın ve ordunun da bu yönlü eğilimini hızlandırdı ki; sokakta şiddetin alabildiğine yayılması, kaos ortamının egemen kılınmaya, şiddetin alabildiğine yayılması, kaos ortamının egemen kılınmaya çalışması olarak kendini gösterdi. Peki ne oldu? Önce 16 Mart katliamı, ardından Bahçelievler Katliamı, Balgat Katliamı, Sivas katliamı denemesi, Çorum Katliamı, direnişler, ölümler, en son Maraş Katliamı, ardından sıkıyönetim ilanı... ve 12 Eylül darbesine koşar adım gidişat... Darbeye giden yolun insanlık dışı uygulamaları bir kez daha tarihsel hafızamızda canlanıyor... Tüm bu uygulamaların koruyucusu 12 Eylül darbe Anayasası hâlâ yürürlükte... Bu Anayasa'ya uygun gerçekleştirilen ve düzenlenen (istisnalar hariç) 600 darbe yasası da Eylül Anayasası'nın koruyuculuğunda yürürlükte. Unutmuyoruz... Kürt Meselesi yüzyıllık tarihsel ve toplumsal bir meseleydi ve hep vardı. Ancak 12 Eylül askeri darbe sürecinde Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde Kürtlere yaşatılan vahşet boyutundaki işkencelerin coğrafyamızın en hassas tarihsel/toplumsal fay hattında bir kırılma, hatta derin bir yarılma yarattığını da unutmuyoruz... 12 Eylül Cuntasının Diyarbakır 5 No'lu Askeri Cezaevi'nde uyguladığı ırkçı vahşetle yüzleşme talebimizi adil ve onurlu bir barış için gerekli görüyoruz. Buradan yaşayan tarihe, topluma, soğumamış vicdanlara bir kez daha sesleniyoruz: Coğrafyamız halkları son derece kritik bir tarihi süreçten geçiyor... Kürt meselesinin çözümüne ilişkin demokratikleşme adımlarının atılması, gelinen aşamada kaçınılmaz bir zorunluluk... 78'liler Hareketi tarih önünde halka karşı yüksek bir sorumluluk duygusuyla bu mücadeleyi sürdürecektir... *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer bölge görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 78'liler Girişimi1 MAYIS 197712 eylülCelalettin CanCelalettin Can Independent Türkçe için yazdıCelalettin CanCuma, Eylül 18, 2026 - 08:15Main image: 

1 Mayıs 1977'de Taksim. 3 yıl akabinde 12 Eylül'e uzanacak sürecin en kritik eşiklerinden biri / Fotoğraf: Coşkun Aral

TÜRKİYE'DEN SESLERType: newsSEO Title: 78'liler Hareketi tarih önünde...copyright Independentturkish: