AB’den Kanada’ya “ortak üyelik” teklifi

HABERLERDünya HaberleriAB’den Kanada’ya “ortak üyelik” teklifiGüncelleme Tarihi: Eylül 17, 2026 09:29

Avrupa Birliği’nden, son dönemde ilişkilerini belirgin şekilde geliştirdiği Kanada’ya dikkat çeken bir teklif geldi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’nın ortak üyeliğinin önünün açılması için Başbakan Mark Carney ile birlikte çalışmak istediğini söyledi. Avrupa Parlamentosu’nda yıllık Birliğin Durumu (SOTEU) konuşmasını yapan Von der Leyen, “Kanada’yla ilişkimizi mümkün olan en üst seviyeye taşımayı istiyoruz” ifadelerini kullansa da teklifin somut bir şekilde hayata geçirilmesi oldukça zor. Bunun nedeni ise AB’de “ortak üyelik” diye bir statünün bulunmaması.

Ortak üyelik fikri daha önce Carney tarafından da dile getirilmişti. Bununla birlikte hem AB başkentlerinden hem de iç siyasi aktörlerden gelen tepkiler üzerine Carney, ortak üyelik hedefini “AB’yle benzersiz bir ittifak kurmak” olarak revize etmişti. Carney’nin son yaklaşımı Brüksel’de “olacak şey var olmayacak şey var” vurgusuyla pragmatik bulunuyor.

Von der Leyen’in ortak üyelik önerisinin hayata geçirilmesi için ilgili AB belgelerinde değişikliğe gidilmesi gerekiyor. Bunun için de oybirliği gerekiyor. Şu aşamada üye ülkeler arasında uzlaşı yok. Ortak üyelik fikri mayısta Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından Ukrayna için gündeme getirilmiş ancak dirençle karşılaşmıştı.

İlgili kaynakların aktardığına göre, von der Leyen, SOTEU konuşmasında sadece Kanada’yla sınırlı kalmadı. “Avrupa’nın kaderi Avrupalıların elinde kalmalıdır” mesajını odağa yerleştiren AB Komisyonu Başkanı’nın dikkat çeken diğer önerileri şunlar:

- AB’ye NATO’nun 4. Madde mekanizması: Silahlı saldırı eşiğinin altında kalan ancak ulusal güvenliği açıkça tehdit eden olaylara nasıl yanıt verileceği konusunda acilen bir mutabakata varılması gerektiğini savunan von der Leyen, “Bence artık Avrupa’nın kendi 4. Maddesi’nin ya da bir Acil Güvenlik Protokolü’nün zamanı geldi” dedi. NATO’nun 4. maddesi, acil istişare odaklı.

- Avrupa Güvenlik Konseyi: Von der Leyen, kıtanın güvenliğine odaklanan bir liderler platformunun Avrupa Güvenlik Konseyi adı altında devreye sokulmasını istiyor.

- Kural dışı göçe karşı Avrupa Acil Durum Müdahale Çerçevesi: AB Komisyonu, Ceuta’da yaşananların da etkisiyle yalnızca kesin olarak tanımlanmış bir dizi kriter kapsamında devreye sokulması planlanan yeni bir Avrupa Acil Durum Müdahale Çerçevesi önerecek.

- Avrupa Kongresi toplanacak: 1948’dekinin benzeri bir Avrupa Kongresi düzenlenerek kıtanın en önde gelen düşünürleri bir araya getirilecek ve yeni bir vizyon oluşturulacak.

Söz konusu gelişmeye göre, von der Leyen, Kanada ile daha yakın ilişkiler kurulmasını savunurken teklifin herhangi bir ülkeye karşı olmadığını özellikle vurguladı.

Dikkat çekici bir gelişme olarak, "Bu, başka kimseye karşı bir ortaklık değil, ortak gücümüz için bir ortaklık" dedi.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb da Kanada'nın AB'ye katılması ihtimalini daha önce gündeme getiren liderler arasında yer aldı.

Stubb, daha önce bu ihtimali "cennette yapılmış bir evlilik" olarak nitelendirmişti.

Bu bağlamda, stubb, "Kanada'nın Amerika Birleşik Devletleri'nin 51. eyaleti olmak yerine Avrupa Birliği'nin 28. eyaleti olması ne kadar güzel olurdu, değil mi?" açıklamasında bulundu.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot da mart ayında Kanada'nın AB'ye katılması ihtimalini gündeme getirdi. Barrot, Kanada'nın AB'ye katılabileceğini belirterek, "belki bir noktada Kanada da" üye olabilir dedi.

Alman hükümeti "ortak üye" ifadesinin uygun olup olmadığını sorgularken, Kanada ile yeni ortaklık modellerinin görüşülmesine açık olduğunu aktardı.

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ile AB arasında kurulabilecek yeni bir anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, Washington'ın buna karşılık verebileceğini söyledi.

Bu durumun Washington tarafından "düşmanca bir eylem" olarak değerlendirilmesi halinde AB'ye ağır gümrük vergileri uygulanabileceğini söyledi.

Trump, "Eğer niyet iyiyse, sorun yok. Eğer niyet kötüyse, Avrupa'ya çok ağır gümrük vergileri uygulayacağız, bu da bir olasılık" ifadesini kullandı.

ALİYEV’DEN BRÜKSEL’E SERT SÖZLER: ‘YOLSUZLUK YAPANLARIN YUVASI’

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Avrupa Parlamentosu’nu “yolsuzluk yapanların yuvası” olarak nitelendirerek kurumu sert sözlerle eleştirdi. Aliyev, Azerbaycan’ın Karabağ’ın işgali döneminde Avrupa kurumlarında yaşadığı haksızlıklardan söz ederken, 2023’te bölgenin kontrolünün yeniden sağlanmasının ardından Azerbaycan’a yönelik yaptırımlar uygulanmasını “çifte standart” olarak değerlendirdi.

Avrupa Parlamentosu’nun eski başkan yardımcılarından Yunan Milletvekili Eva Kaili’nin yolsuzluk soruşturmasına da atıfta bulunan Aliyev, evinde milyonlarca dolar bulunduğunu ve olayın üzerinin kapatıldığını öne sürdü. Aliyev ayrıca AB’yi “İslamofobik” olmakla suçlayarak İslam’a yönelik saldırıların hedefli bir politikanın parçası olduğunu savundu.