AB Komisyonu: Türkiye'nin üyelik hedefi ile demokratik kriterlerdeki gerilemesi arasındaki uçurum genişledi

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, 2026 Genişleme Paketi kapsamında hazırladığı 120 sayfalık Türkiye Raporu’nu yayımladı. 1 Eylül 2025 ve 1 Eylül 2026 arasındaki gelişmeleri kapsayan raporda, Türkiye’nin AB üyeliği hedefi ve demokratik kriterler alanındaki mevcut durumu arasındaki farkın giderek açıldığı değerlendirmesine yer paylaşıldı. Konuya ilişkin, raporda, Türkiye’de demokratik kurumların işleyişinin ciddi endişe kaynağı olmaya devam ettiği belirtilerek, Cumhurbaşkanlığı sisteminin yapısal sorunlarının ve yürütme ve yargı arasındaki kuvvetler ayrılığı eksikliğinin giderilmesine yönelik adım atılmadığı ifade edildi. AB Komisyonu, Türkiye ve üyelik müzakerelerinin 2018’den bu yana durma noktasında kaldığını hatırlatarak, demokratik standartlar, yargı bağımsızlığı ve temel haklara saygı alanlarında yaşanan gerilemenin devam ettiğini kaydetti. Bu noktada öne çıkan bilgiye göre, i̇mamoğlu’nun tutukluluğu ve davaları raporda yer aldı Raporda, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutukluluğu ve hakkında açılan davalar da değerlendirildi. CHP’nin muhtemel ülke yönetimi başkanı adayı olarak görülen İmamoğlu’nun tutukluluğunun sürdüğü belirtilirken, yolsuzluk suçlamalarına dayanan davasının 9 Mart 2026’da başladığı aktarıldı. İddianamede İmamoğlu hakkında 2 bin 430 yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü belirtilen raporda, diploma iptaline karşı açılan idari davanın ilk derece mahkemesince reddedildiği ve istinaf aşamasında olduğu kaydedildi. CHP kurultayının iptaline ilişkin karar eleştirildi AB Komisyonu, Mayıs 2026’da bir istinaf mahkemesinin CHP’nin Kasım 2023’te düzenlenen 38. Olağan Kurultayı ve sonraki olağan ve olağanüstü kurultaylarını iptal etmesine de değindi. YSK tarafından sonuçları onaylanan kurultayın üzerinden iki yıldan fazla zaman geçtikten akabinde alınan kararın, yargı sisteminin bağımsızlığı ve tarafsızlığına ilişkin endişeleri güçlendirdiği belirtildi. Raporda, bu tür müdahalelerin muhalif kesim partilerinin eşit koşullarda siyaset yapma ve seçimlere katılma imkânını zayıflattığı ifade edildi. Muhalefet belediyelerine yönelik baskılar sürdü Raporda, kamu yönetiminin yüksek derecede siyasallaştığı belirtilerek, muhalif kesim belediye başkanları üzerindeki idari, mali ve yargısal baskıların devam ettiği kaydedildi. Yargısal ve idari tedbirlerin ağırlıklı olarak CHP yönetimindeki belediyeleri hedef aldığına dikkat çekilen raporda, seçilmiş belediye başkanlarının yerine kayyım atanması ve mali kaynakların seçici biçimde kullandırılmamasının başlıca baskı araçları olarak kullanıldığı belirtildi. Bazı belediye başkanlarının veya meclis üyelerinin AK Parti’ye geçmeye zorlandığı yönündeki endişelere de yer paylaşıldı. AB, demokratikleşme sürecinin kapsamına ilişkin belirsizliğe dikkat çekti Raporda, PKK’nin 2025’te kendisini feshetme kararının ardından oluşturulan TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu da değerlendirildi. 51 üyeli komisyonun Şubat 2026’da kabul ettiği nihai raporun sonraki yasama adımları için çerçeve sunduğu belirtilirken, sürecin daha geniş demokratikleşme ve temel haklar meselelerini kapsayacak şekilde ilerleyip ilerlemeyeceğinin belirsizliğini koruduğu ifade edildi. Komisyonun nihai raporunda terörle mücadele mevzuatının gözden geçirilmesi, ifade özgürlüğünün güçlendirilmesi ve belediyelere kayyım atanması uygulamasına son verilmesi çağrılarının yer aldığı hatırlatıldı. Osman Kavala’nın tahliye talebinin reddedilmesi rapora girdi AB Komisyonu, Osman Kavala ve Gezi davasındaki diğer sanıkların, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Avrupa Konseyi kararlarına rağmen cezaevinde tutulmaya devam edildiğini vurguladı. Raporda, AİHM Büyük Dairesinin Ağustos 2026’da Kavala’nın vakit kaybetmeksizin serbest bırakılması gerektiğine ilişkin nihai kararına rağmen, Ekim 2026’da bir Türk mahkemesinin tahliye başvurusunu reddettiği kaydedildi. Yargı bağımsızlığı ve gizli tanık uygulaması eleştirildi Raporda, yürütmenin yargı üzerindeki etkisinin Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) aracılığıyla sürdüğü belirtildi. HSK’nin siyasi saikli olduğu öne sürülen yargı süreçlerini ele almaması ve AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmamasının Kurulun güvenilirliğini zayıflattığı ifade edildi. Yüksek profilli davalarda savunma haklarının zedelendiğine dikkat çekilen raporda, çapraz sorguya tabi tutulamayan gizli tanıkların kullanılmasına ilişkin ciddi endişelerin sürdüğü belirtildi. Bazı tanık ifadelerinin baskı altında alınmış olabileceğine yönelik iddialara da yer paylaşıldı. AB: Bağımsız medyanın faaliyet alanı daraldı Basın özgürlüğüne ilişkin değerlendirmelerde, gazetecilerin ve medya kuruluşlarının gözaltı, tutuklama, kovuşturma ve mahkûmiyet kararlarıyla karşı karşıya kaldığı belirtildi. Raporda, Tele1 TV’ye Ekim 2025’te el konularak kayyım atandığı, Ekim 2026’da ise Halk TV’nin yönetim kurulu başkanı hakkında başlatılan ceza soruşturmasının ardından kanala Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından el konulduğu ve kayyım atandığı aktarıldı. Bu gelişmeler sonucunda bağımsız medyanın faaliyet alanının çarpıcı biçimde daraldığı ifade edildi. Basın özgürlüğü alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarının verilerine göre, Eylül 2025 ve Eylül 2026 arasında 74 gazeteci ve medya çalışanının tutuklandığı, cezaevine konulduğu veya tutuklu yargılanmaya devam ettiği kaydedildi. Dezenformasyon yasasının gazetecilere karşı kullanıldığı belirtildi Raporda, dezenformasyon yasasının gazetecileri engellemek amacıyla orantısız biçimde kullanıldığı değerlendirmesi gerçekleştirildi. RTÜK’ün bağımsızlık ve tarafsızlıktan yoksun olduğu belirtilirken, medya kuruluşları ve internet sitelerinin terör propagandası, müstehcenlik, Cumhurbaşkanına hakaret ve millî güvenliği tehlikeye atma gibi suçlamalarla hedef alındığı ifade edildi. Hükümeti eleştiren içeriklerin sıklıkla cezalandırıldığı, ceza hukuku ve idari tedbirlerin yanı sıra gayriresmî baskıların da otosansürü güçlendirdiği kaydedildi. Sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engelleri eleştirildi AB Komisyonu, gazetecilere, siyasetçilere, kadın ve gençlik gruplarına ait yüzlerce X hesabının kapatılmasının talep edildiğini vurguladı. Haziran-Eylül 2026 döneminde LGBTİQ+, feminist ve insan hakları örgütleri ve aktivistlerine ait veya bunlarla bağlantılı 100’den fazla sosyal medya hesabı ve URL’ye erişim engeli getirildiği aktarıldı. Bu uygulamaların ifade özgürlüğünü ve hak savunuculuğunu çevrim içi ortamda daha da kısıtladığı ifade edildi. Sivil toplum kuruluşları üzerindeki baskılar sürmektedir Raporda, sivil toplum kuruluşlarının siyasi, hukuki, mali ve idari sınırlamalarla karşı karşıya olduğu belirtildi. Özellikle kadın hakları, LGBTİQ+ meseleleri, çevrenin korunması, hayvan hakları ve insan hakları alanında çalışan kuruluşların idari taciz ve yargısal kovuşturmalarla karşılaştığı kaydedildi. İşkence ve kötü muamele iddialarının da devam ettiği belirtilen raporda, bu vakaların etkili biçimde soruşturulması ve takibine yönelik mekanizmaların yetersiz kaldığı ifade edildi. Eğitim sisteminde dini grupların etkisine dikkat çekildi AB Komisyonu, Millî Eğitim Bakanlığının dini grupların ve tarikat bağlantılı yapıların eğitim sistemi içindeki etkisine giderek daha fazla olanak tanıdığını vurguladı. Bu eğilimin laik ve kaliteli eğitim sunumunu zayıflatma riski taşıdığı ifade edilen raporda, 2024-2025 eğitim öğretim yılında okul çağındaki yaklaşık 804 bin 250 çocuğun örgün eğitime kayıtlı olmadığı bilgisi paylaşıldı. Madencilik düzenlemesi ve çevre politikaları eleştirildi Raporda, tarım alanlarında, koruma altındaki bölgelerde, millî parklarda ve kıyı alanlarında madenciliğe izin veren düzenlemenin sivil toplum kuruluşları ve kamuoyu açısından endişe kaynağı olduğu belirtildi. Türkiye’nin Aarhus Sözleşmesi’ne taraf olmadığı hatırlatılarak, halkın çevresel bilgilere erişimi, adalete ulaşması ve karar alma süreçlerine katılımı konusunda güçlüklerin sürdüğü kaydedildi. AB’ye ihraç edilen gıdalarda pestisit uyarıları yüksek Türkiye’den Avrupa Birliği’ne ihraç edilen meyve ve sebzelerdeki pestisit kalıntıları ve kuru incir, Antep fıstığı, otlar ve baharatlardaki kirleticilere ilişkin bildirimlerin yüksek seviyede kalmaya devam ettiği belirtildi. Raporda ayrıca Türkiye’nin AB’nin dış politika açıklamaları ve yaptırım kararlarıyla uyum oranının 1 Eylül 2026 itibarıyla yüzde 4 seviyesinde kaldığı kaydedildi. Türkiye’nin Rusya’ya yönelik AB yaptırımlarına uyum sağlamaktan kaçındığı, bununla birlikte yaptırımların kendi toprakları üzerinden aşılmasını önlemek için AB ve kısmen işbirliği yaptığı ifade edildi. ANKA AB KOMİSYONUTürkiyeAB Komisyonu’nun 2026 Türkiye Raporu’nda, demokratik gerileme, yargı bağımsızlığı ve temel haklara yönelik kısıtlamalar eleştirilerek muhalif kesim ve basın üzerindeki baskılara dikkat çekildiÇarşamba, Kasım 4, 2026 - 18:30Main image: 

Fotoğraf: ANKA

HaberType: newsSEO Title: AB Komisyonu: Türkiye'nin üyelik hedefi ve demokratik kriterlerdeki gerilemesi arasındaki uçurum genişledicopyright Independentturkish: