Adalet Bakanı Akın Gürlek: 40 milyonluk transferi durdurduk

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Birleşmiş Milletler zirvesi için gittiği New York'ta CNN TÜRK ABD Temsilcisi Yunus Paksoy'un sorularını yanıtladı. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamalarından satır başları;

"Dünyada tabii şu an adalet güçlü olandan yanaymış gibi gözüküyor ama adalet bir uluslararası terim. Burada hukuk işlemesi lazım. Maalesef biliyorsunuz bazı güç kimdeyse şu an adalet ondaymış gibi gözüküyor. Aslında Cumhurbaşkanımız konuşmasında buna vurgu yaptı. Buradaki insanların mazlumların hakkının da olduğunu, hukukunun da olduğunu, bunların korunması gerektiğini söyledi. Birleşmiş Milletler'in kendi iç yapısındaki aslında adaletsizliği de anlatıyor. "Dünya beşten büyüktür" diyor. Burada da aslında büyük bir yapı var ama beş kişinin kararname verici olduğunu söyledi. Bence kritik mesajlardı.

Hakimlik, başsavcılık yaptım. Uygulamadan geldim. Yargıların sürelerinin uzamasından dolayı vatandaşlarımızın rahatsızlığı vardı. Yargının etki ve verimliliğine göre yapılacak. Artık hakimlere davalarda bir hedef süre koyduk. Vatandaşlar dava açarken ne zaman biteceğini bitecek. Buna göre bir puan sistemi getirdik. Hakimlerimizin ataması artık bu puan sistemine göre yapılacak. Özellikle hedef süreye uyma konusunda çok hassasız. Uymayan hakim terfi alamayacak, disipline verilecek. Atama sistemini puanlara göre yapacağız. İnsanız. Hepimizin mazereti olabilir. Hakimin şahsından kaynaklanmayan işler olabilir. Bu konuda biliyorsunuz, Adalet 135 hattını faaliyete geçirdik. İnşallah ekim ayında tüm Türkiye'de faaliyete geçecek. Buradan da vatandaşlarımız geciken dosyalarla ilgili başvuruda bulunabilirler. Adalet 135 büroları kuracağız. Kurduk zaten. Şu an adliyelerde irtibat büroları var. Vatandaşlarımız başvurduğu zaman sistem kendi kendine işlemeye başlayacak. Nasıl işleyecek? Bu dosyayla ilgili bilgileri yapay zekâyı da elbette kullanarak erişecek. Yani bu dosya, eğer hedef süre içerisinde bitirilmemişse hemen komisyon başkanımız ilgili mahkeme hâkimiyle görüşerek, "Bu dosya hedef sürede bitirilmemiş. Neden bitirilmedi?" diye rapor edecek. Yani burada personel eksikliği olabilir, kâtip eksikliği olabilir ya da o mahkemeye fazla dosya gitmiş olabilir. Bunlar insani sebeplerdir. Ama bunların dışında hâkimin şahsından kaynaklanan, daha doğrusu hâkimin tembelliğinden kaynaklanan bir sebep varsa da artık hâkimle ilgili gerekli olan süreç başlayacak. Hem disiplin süreci başlayacak hem de hâkimlerimiz terfi ve atamada artık olumsuz bir not aldığı için istediği yere atanamayacak ya da istediği göreve atanamayacak. Bunlar bizim için kritik. Biz hedef süreye yeni dönemde riayet ediyoruz. En baştan itibaren atama sistemini bu şekilde dizayn ettik, değiştirdik. Artık yargının etkinliğine ve verimliliğine göre hâkimlerimiz atama, terfi ya da unvanlı göreve atanacak.

Biz elbette yatırımcının ülkemize geldiği zaman hukukla bir sorun yaşamamasını, hukuki anlamda bir güvenlik duymasını, hukuki öngörülebilirliğini çok önem veriyoruz. Yani kazanımlarının, yatırımcının daha önce kazandığı kazanımların hukuk alanında da korunmasını istiyoruz. Bu konuda özellikle iş adamlarımızla da sürekli toplantılar yaptık. Geçen hafta DEİK toplantısı yaptık. Gittiğimiz yerlerde iş adamlarımızla, sivil toplum kuruluşlarıyla, kanaat önderleriyle toplantılar yapıyoruz. Biz kesinlikle yatırımcılarımızın, özellikle ticari davalarda açtıkları davaların süresi içerisinde bitirilmesini istiyoruz. Yani iş adamlarımızın, yatırımcılarımızın, girişimcilerimizin vakitlerini adliye koridorlarında, adliye salonlarında değil, kendi işlerinin başında geçirmelerini istiyoruz. Bu konuda birçok düzenleme yaptık. Biliyorsunuz, 12. Yargı Paketimiz Meclis'te kabul edildi, geçti. Yargının hızlandırılması için düzenlemelerdi. 13. Yargı Paketi inşallah ekim ayında Meclis'e gelecek. Orada da bir bölüm düzenlemeler olacak. Bir kısım da yasal düzenleme yapmadan, doğrudan doğruya bizim Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun belirleyeceği kriterlerle yapmış olduğu düzenlemeler var. Mesela ticari davalar konusunda yoğun bir eleştiri vardı, uzuyor. Burada İstanbul genelinde konuşuyorum. Bütün ticaret mahkemelerini tek çatı altında topladık. Özellikle ticaret hâkimlerini alanda uzman, nitelikli hâkimler arasından seçtik. Ticaret başkanlarını, ticaret üyeliği yapmış en az 10 yıllık ticaret üyeliğinden başkanlığa seçtik. Bizim amacımız, yatırımcının rahat bir şekilde Türkiye'ye geldiği zaman aklında hukuk alanında, hukuk adına bir sorun kalmaması. Elbette hukuki güvenliğe önem veriyoruz. Yani ticari davaların uzamasını istemiyoruz. Özellikle yatırımcılarımızın işçi-işveren davaları konusunda bir veryansını var. Bu konuda da üzerimizden ne düşüyorsa yapmaya hazırız. Biz özellikle yatırımcının Türkiye'ye geldiği zaman hukukla ilgili kafasında bir sorun kalmaması gerektiği konusunda ne gerekiyorsa, reformsa reform, kanunsa kanun, bunların hepsini yapmaya çalışıyoruz.

Edinilen bilgilere göre, uyuşturucu, çeteler, yasadışı bahis mücadelede kararlıyız. Başlarına demir balyoz inecek. Bir yerde kamu düzeni bozulmuşsa hukuk uygulanamaz bu yüzden sonuna kadar mücadele ediyoruz. Sokak çeteleri eylem yapamaz hale geldi. Operasyonlar sonrası suç oranları düşmeye başladı. Çetelerin çocukları kullanmasını önlemede caydırıcı oldu.

Şimdi biliyorsunuz, yani 8,5 milyon vatandaşımız borsada. Borsada tabii hisseler var. Yani daha doğrusu 2020 yılında fonlar çıktı ama son iki yılda yoğun olarak kullanılmaya başladı. Şimdi biz, yani ben İstanbul Başsavcılığı yaptığım dönemde de oldu, gördük. Şimdi biz şunu gördük. Son zamanlarda bu fon denilen sistemlerin içine bazı hisseler atılıyor. Bu hisselerde olağanüstü hareketlilik olduğunu gördük. Yani bir hisse, bakıyorsunuz, yani normalde hissenin, yani o şirketin bir değeri yok, bir fabrikası yok, bir alanı yok ama değeri baktığınız zaman işte Türk Hava Yolları'ndan daha pahalı, ASELSAN'dan daha pahalı. Burada oransız bir büyüme olduğunu gördük. Bunlarla ilgili tabii süreç başlatılması konusunda SPK'ya ihbarda bulunduk, suç duyurusunda bulunduk ya da SPK bize bu hisselerle ilgili soruşturma izni verdi. Buna önem veriyoruz.

Bilindiği üzere, biz kesinlikle borsada, yani dişinden tırnağından vatandaşımızın iyi niyetli olarak yatırmış olduğu paraların heba edilmesine izin vermeyeceğiz. Bu süreçte fonlarla ilgili bir soruşturma süreci başladı. Tasfiye edildi. Önce SPK tarafından fonlar tasfiye edildi. Daha sonra da bize soruşturma izni verildi. Şu an gözaltılar var. 63 işlem gerçekleştirildi. Bunların bir kısmı tutuklu. Bir kısmının gözaltı süreci devam ediyor. Hakkında adli kontrol uygulananlar var. Aynı şekilde firarda olanlar var. Aynı şekilde işte bu fon sahipleri ya da yönetim kurulu üyelerinin bütün mal varlıklarına el koyduk. İşlem yapmamaları konusunda tedbir kararları uyguladık. Biliyorsunuz, anlık olarak para kaçırma olayları oluyor, tapu devirleri oluyor. Bu konuda tapu müdürlüklerine, noterlere, bankalara müzekkere yazdık. Yani dün ya da ondan önceki gün biliyorsunuz, yaklaşık 40 milyon dolar civarında bir para anlık olarak transfer edilmek istenirken hemen bizim tedbir kararımızla birlikte, bloke kararımızla birlikte banka izin vermedi.

Bunlar kritik. Biz kesinlikle burada mağduriyet yaşayan vatandaşlarımızın haklarını sonuna kadar koruyacağız. Bu sistem olarak buna izin vermeyeceğiz. Bu konuda da özellikle büyükşehirlerde ve diğer illerimizde alanında uzman savcılardan sermaye piyasası suçlarıyla mücadele konusunda özel bürolar kurduk. Bu kurduğumuz bürolar sadece bu suçlara bakabiliyor. Yani sermaye piyasası kanununda düzenlenen suçlara bakabiliyor.

Şimdi elbette FETÖ'den kaçanlar var. Burada özellikle FETÖ silahlı terör örgütünden dolayı buraya kaçanlar, soruşturma aşamasına ya da yargılama aşamasına kaçanlar var. Bir de suç örgütleri anlamında kaçanlar var. Bunların iadesi sürecini takip ediyoruz. Bizim burada adli müşavirlerimiz var. Büyükelçilerimiz de sağ olsunlar, onlar da takip ediyor. Kırmızı bülten çıkartıyoruz bu suçluların iadesi konusunda. Evrak eksikliği varsa evrak eksikliğini tamamlıyoruz. FETÖ konusunda hassasiyet gösteriyoruz. ABD'den özellikle ABD adli makamlarıyla sürekli görüşüyoruz. Burada adli müşavirimiz var. Onlar da takip ediyor. Avrupa Birliği Genel Müdürlüğümüz var. Onlar da bu süreçleri takip ediyor. Sürekli dosyaları güncelliyoruz. Eksik bir belge varsa güncelliyoruz. Yeni delil varsa, işte mesela FETÖ konusunda iadesini istediğimiz kişi konusunda yeni bir delil ortaya çıkıyor. Yeni bir itirafçı beyanı ortaya çıkıyor ya da yeni bir maddi delil ortaya çıkıyor. Bu delili de ekleyip tekrardan talebimizi yolluyoruz. Bu konuda ABD makamlarıyla biz özellikle işbirliği anlamında olumlu çalışacağımızı düşünüyoruz. Ben buradan da ABD makamlarına işbirliği konusunda destekte bulunmalarını istiyorum. Çünkü bizden iade istedikleri şahısları da biz elimizden geldiğince iade etmeye çalışıyoruz.

Bu gelişmeye paralel olarak, i̇nşallah ekim ayında biz hazırlığını yaptık. Meclisimiz açıldığı zaman sosyal medya yasası olarak bilinen bir düzenleme getireceğiz. Bunu tabii kamuoyuna da açıkladık. Buna çok önem veriyoruz. Şimdi sosyal medyanın elbette bir kuralları olması lazım. Yani sosyal medya özgürlük alanı değil. Oradan bir sahte hesap açıp, bir fake hesap açıp ya da bir anonim hesap açıp işte birbirlerine kimse itibar suikastında bulunamaz. Ya da yalan algı yapamaz. Bunları çok önem veriyoruz ama burada hassasiyeti anlatmamız gerekiyor.

Burada katalog suçları belirledik. Yani eğer bu suçlar varsa, bu suçlarla ilgili savcılık ya da işte mahkeme, Siber Başkanlığımıza müzekkere yazdığı zaman bu hesabın sahibiyle ilgili bilgi gelecek. Yani bu kişi suç işlemediği müddetçe sosyal medyada sıkıntı yok, sorun yok. İşte sosyal medyada, biz biliyorsunuz kimlik doğrulama yöntemi, anahtar modelini, yani bununla ilgili bir düzenleme yapacağız. Vatandaşlarımız diyor ki, yani ben sosyal medyaya girerken tamam, kimlik bilgileri vereyim ama genelde bu platform sunucuları yurt dışı büyük ölçüde işte benim bilgilerim yurt dışına mı gidecek? Hayır, öyle bir şey yok. Bunlar tamamen Siber Başkanlığımızda bulunacak ve suç işlemediği müddetçe bu bilgiler gündeme gelmeyecek. Yani eğer bir suç işlemişse de o saydığımız katalog suçlar varsa da bunlarla ilgili, yani savcılık ya da mahkeme yazı yazdığı zaman bu hesabı kimin kullandığı ortaya çıkacak. Ya burada yine Nickname de kullanabilir, bir fake hesap da kullanabilir. Önemli olan burada bir suç varsa buna müdahale etmek.

Yani biliyorsunuz, şu an artık son zamanlarda yeni nesil suç örgütleri sosyal medyayı kullanıyor. Buradaki gruplardan işte örgütlerine mensup alıyor. Daha sonra buradan işte talimat veriyor. Buradan direktif veriyor. Bu kritik. Biz çok önem verdiğimiz bir konu. Bununla ilgili biliyorsunuz Aile Bakanlığımız daha önce 15 yaşından küçüklere ilişkin bir paket geçti. Meclisten yasa çıktı. Biz de inşallah ekim ayında 15 yaşından büyüklere ilişkin bu paketi geçirmek istiyoruz.

Yapay zekâyı biz zaten hukuk alanında kullanıyoruz. Adalet Bakanlığı olarak UYAP Yargı Projemiz var. UYAP Yargı Projemizde yapay zekâyla şu an bir birim de kurduk, yapay zekâyı kullanan. Tabii bizde elbette yapay zekânın kullanıldığı alanlar var, kullanılmadığı alanlar var. Şöyle, hâkim sonuçta bir insan. Vicdani kanaatine göre şahsı görecek, suçlu olup olmadığını gözlerine bakacak, dosyadaki delillere bakacak. Vicdani kanaatine göre kararname verecek. Maddi deliller ve vicdani kanaat. Ama elbette yapay zekânın kullanıldığı kısımlar var. Bunlar gündelik hayatta hem hâkimimizin hem avukatımızın hem vatandaşımızın hukuka erişimi konusunda kolaylaştırıyor. Mesela bu yapay zekâ konusunda şu an hâkimlerimize bir ekran açtık. Mevcut önüne gelen davayla ilgili dört tane kelime girdiği zaman bununla ilgili kararlar çıkabiliyor. İşte Yargıtay'da ve ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararlar. Bunlar hepsi yapay zekâda ya da vatandaşlarımızın kullanabileceği açıklıkta alanlar var. Vatandaşlarımız arama motorunda birkaç kelime yazdığı zaman açacağı dava dilekçesi otomatik olarak önlerine gelebiliyor. Avukatlarımızın da aynı şekilde UYAP'ta kendilerinde tanımlanan bir alandan yapay zekâyı kullanabildikleri kısımlar var. Bunlar var. Bir de aynı zamanda biz yapay zekâyı özellikle yargının iş yoğunluğunun nerelerde olduğu, işte mahkemelerin hangi aşamada olduğu bakımından da kullanabiliyoruz. Mesela İstanbul'da şu an biz hangi iş mahkemesindeki dosyanın yoğun olduğunu görebiliyoruz. Hangi ticaret mahkemesindeki hâkimin önündeki dosyanın beklediğini, süresi içerisinde kararname vermediğini görebiliyoruz. Bu da bizim özellikle anlık olarak müdahale etmek bakımından çok kritik. Yapay zekâ artık bir geleceğin gerçeği. Mutlaka alanımıza girdi. Hukukta da uygulanıyor, uygulanacak. Ama bizde elbette şu var. Hâkim vicdani kanaatine göre kararname vermek zorunda. Yapay zekâ hukuktan tamamen kullanılamıyor ama bizim Adalet Bakanlığı olarak şu an özellikle UYAP alanında yapay zekâyı kullanıyoruz ve kurmuş olduğumuz bir birim de var yapay zekâ alanında."

*Haberin görselleri ANKA tarafından servis edilmiştir.