AKP'nin seçim hesabı: Kararın aylar öncesinden alınması formülü tartışılıyor

Kaynak, Türkiye Cumhurbaşkanlığı/ Murat Kula/ Anadolu/ Getty Images Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Bu bağlamda, cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rize'de yaptığı "Önümüzde yaklaşan seçimleri inşallah başarıyla atlatacağımıza olan inancımı yeniliyorum" açıklaması, erken- baskın seçim tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Edinilen bilgilere göre, aKP Sözcüsü Ömer Çelik ise Erdoğan'ın sözlerinin erken seçim sinyali olmadığını belirterek, "Türkiye'nin gündeminde şu anda bir seçim yoktur" açıklamasıyla tartışmaya nokta koydu.

Konunun arka planına bakıldığında, aKP kulislerinde de bugün için erken seçim hazırlığı bulunmadığı belirtiliyor. Ancak Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesinin önünü açacak bir seçim senaryosu ve bu kapsamda seçim kararının aylar öncesinden alınması seçeneği konuşuluyor.

Kamuoyunda yankı uyandıran bu gelişmede, cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum gazetecilerle katıldığı bir toplantıda, "Seçimlerin 16 Nisan 2028 yılında yapılmasını öngörüyorum. Bu tarih Cumhurbaşkanlığı sistemine geçişimizin referandum tarihidir. Sembolik anlamı vardır. Sayın Recep Tayyip Erdoğan son kez aday olacaktır" dedi.

Anayasa'nın 116. maddesine göre Meclis, üye tamsayısının beşte üçü olan 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesine kararname verebiliyor.

Cumhurbaşkanı'nın ikinci döneminde Meclis'in seçimlerin yenilenmesine kararname vermesi halinde Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabiliyor.

Bilindiği üzere, bu nedenle AKP kulislerinde, seçim kararının son döneme bırakılması yerine, önce Meclis'te gerekli desteğin oluşması ve ardından seçimin aylar öncesinden kararlaştırılması seçeneği de tartışılıyor.

TBMM'de AKP'nin 280, MHP'nin 46, HÜDA PAR'ın ise dört milletvekili bulunuyor. Bu partilerin toplamı 330 sandalyeye ulaşıyor.

Meclis'in seçimleri yenilemesi için gereken 360 oy için iktidar grubunun dışında da destek gerekiyor. AKP ve MHP ile birlikte "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırılan yeni çözüm sürecinde rol alan DEM Parti'nin 56 milletvekili bulunuyor.

Meclis aritmetiğinde iktidar blokunun 360 sayısına ulaşabilmesi için muhalefetten de destek alınması gerekiyor. Milletvekili transferleriyle açığın kapatılması ihtimali bulunsa da seçim arifesinde yaklaşık 30 milletvekilinin transfer edilmesinin kolay olmayacağı konuşuluyor.

Parlamentodaki muhalefet partileri, sadece Erdoğan'a adaylık yolunu açmak için birkaç hafta veya ay öne alınacak bir erken seçime karşı çıkıyor.

AKP kulislerinde, seçim kararı alınmadan önce gerekli 360 oyun sağlanmasının, ardından seçimin birkaç ay sonrasına bırakılmasının seçeneklerden biri olduğu ifade ediliyor.

Bu senaryoda seçim kararının, seçim tarihine kısa süre kala değil, örneğin altı veya dokuz ay öncesinden alınması üzerinde duruluyor.

Bir AKP Genel Merkez yöneticisi de seçim kararının seçim tarihine 60 gün kala alınması gibi bir zorunluluk bulunmadığını belirterek, Meclis'te gerekli çoğunluğun sağlanması halinde seçim tarihinin daha erken belirlenebileceğini söyledi.

Aynı kaynak, örneğin Kasım 2027'de yapılacak bir seçim için kararın daha önce alınabileceğini belirterek, "Meclis'te yeterli desteği bulduğumuzda, bu öneriyi gündeme getiririz" dedi.

Eski AKP Milletvekili Şamil Tayyar da sosyal medya hesabından seçim kararının daha erken alınabileceği yönündeki öneriyi dile getirdi.

Bu yaklaşımın temelinde, seçim tarihine ilişkin kararname verilmeden önce Erdoğan'ın yeniden adaylığı açısından gerekli Meclis çoğunluğunun ortaya çıkması düşüncesi bulunuyor.

AKP'de transfer yoluyla veya seçim takvimi çerçevesinde bir erken seçim kararıyla Erdoğan'a adaylık yolunun açılması riskli görüldüğü için, DEM Parti'nin desteği en garanti yol olarak görülüyor.

Ancak DEM Parti'nin, hükümetin "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırdığı sürecin sonuçlarını görmeden erken seçim tartışmasına girmek istemediği belirtiliyor.

Parti kulislerinde, sürecin sonuçlandırılması ve örgüt üyelerinin Türkiye'ye dönüşlerin başlaması halinde "ülke şartları gerektiriyorsa erken seçime gidilebileceği" değerlendirmesi yapılıyor.

Ancak yalnızca Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesini sağlayacak bir seçim için partinin kendi koşullarının olacağı da ifade ediliyor.

Bu nedenle iktidar açısından seçim tarihinin yanı sıra, seçim kararının alınması için gerekli siyasi desteğin hangi koşullarda oluşabileceği de tartışılıyor.

Seçim kararının aylar öncesinden alınması formülü, seçim tarihi konusunda da farklı seçeneklerin konuşulmasına neden oluyor.

AKP kulislerinde en fazla dile getirilen tarihlerden biri Kasım 2027. Bu tarihin, AKP'nin Kasım 2002'de iktidara gelişinin 25. yılına denk gelmesi nedeniyle parti açısından sembolik anlam taşıyabileceği ifade ediliyor.

Bunun yanında Aralık 2027, Mart 2028 ve Nisan 2028 de konuşulan tarihler arasında. Seçim tarihinin ekonomik gelişmeler ve Meclis'te gerekli desteğin bulunup bulunamayacağına göre değişebileceği belirtiliyor. AKP kulislerinde erken seçimin şu aşamada gündeme alınmamasına ilişkin birkaç gerekçe dile getiriliyor.

Bunlardan ilki, iktidarın "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırdığı sürecin uygulama aşamasına geçmesi ve sonuçlarının görülmesinin beklenmesi.

Ekonomi de ikinci başlık olarak öne çıkıyor. Ekonomideki toparlanmanın zaman alacağı, özellikle emekliler ve dar gelirli kesimlerin ekonomik durumunda daha belirgin bir iyileşme görülmesinin beklendiği ifade ediliyor.

Anayasa değişikliği de seçim tartışmalarının bir başka boyutunu oluşturuyor. Sürecin ilerlemesi halinde DEM Parti'nin de dahil olabileceği daha geniş bir anayasa değişikliği zemininin oluşmasının iktidarın gündeminde olduğu belirtiliyor.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin daha önce gündeme getirdiği, Cumhurbaşkanı'nın yeniden adaylığına ve seçim yasalarına ilişkin düzenlemeler de seçim takvimi açısından tartışılıyor.

Düzenlemelerin ilk seçimde uygulanabilmesi için en az bir yıl önce yürürlüğe girmesi gerektiği belirtiliyor. Bu nedenle erken seçim kararı alınması halinde zamanlama sorunu doğabileceği ifade ediliyor.