Önemli Açıklama: Arabulucuların olası bir anlaşma üzerinde hala İran ve ABD ile çalıştığı belirtiliyor

Associated Press'in üç yetkiliye dayandırdığı haberine göre, dünyanın en kritik su yollarından birinde güvenli deniz taşımacılığını sağlamaya yönelik pek çok girişimin başarısızlıkla sonuçlandığı ve savaşın sekizinci ayına girdiği bir dönemde taraflar arasında perde arkası temaslar sürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, dondurulan varlıkları serbest bırakması ve petrol yaptırımlarından feragat etmesi karşılığında boğazı bir hafta içinde açmayı öngören Tahran teklifini reddettiğini duyurdu.

Hafta sonu belirsizliğe yol açan bu açıklamaya rağmen New York'ta temaslarını sürdüren İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, arabuluculardan resmi resmi açıklama beklediğini vurguladı. Bu süreçte ise Katar arabuluculuk yürütüyor.

AP'ye konuşan iki yetkili, arabulucuların her iki tarafla boğazın yeniden ulaşıma açılması, ABD ablukasının sona erdirilmesi ve ardından yaptırımların kaldırılmasını içeren kapsamlı bir öneri üzerinde çalıştığını doğruladı.

Taslak anlaşma kapsamında boğazın, İran ve Umman arasındaki ikili müzakereler doğrultusunda yeniden açılması hedeflenirken, Tahran'ın talep ettiği geçiş ücretinden de vazgeçilmesi planlanıyor.

Söz konusu anlaşma, savaştan evvelden uluslararası bir su yolu kabul edilen bu hatta deniz trafiğini geçici olarak yönetmeyi amaçlıyor.

Edinilen bilgilere göre, ilgililer, Trump'ın kamuoyuna yansıyan beyanlarına rağmen ABD'nin mevcut teklifi resmi olarak reddetmediğini ve bu açıklamaların bir müzakere taktiği olabileceğini aktardı.

Bilindiği üzere, üçüncü yetkili ise ABD'nin, nükleer müfettişlerin ülkeye girişine izin verilmesi de dahil olmak üzere Tahran'dan nükleer programına dair tavizler beklediğini kaydetti.

İki tarafın Haziran 2026'da imzaladığı bu gelişmeyle paralel olarak birkaç gün içinde çöken anlaşma zaptı çerçevesinde nükleer dosyanın 60 günlük bir takvimde ele alınması öngörülüyordu.

Gelen bilgilere göre, i̇simlerinin gizli kalması kaydıyla resmi resmi açıklama veren yetkililerden biri her iki taraftan da olumlu sinyaller geldiğini, ikincisi hafta sonu "küçük bir ilerleme" sağlandığını, üçüncüsü ise arabulucuların tarafların tutumlarını "yumuşatmaya" çalıştığını aktardı.

Beyaz Saray ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi. Habere ilişkin edinilen son bilgilere göre, habere ilişkin edinilen son bilgilere göre, ilgililer, İran'ın son teklifinin Haziran 2026'daki çerçeveyle benzerlik gösterdiğini, temel farkın ise süreç takviminin hızı olduğunu kaydetti.

Elde edilen bilgilere göre, süreçte her iki ülke yönetimi yönetimi de ekonomik baskıyla karşı karşıya bulunuyor. İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları nedeniyle ABD yüksek petrol fiyatlarıyla mücadele ederken, Tahran yönetimi deniz ablukası ve petrol satışlarını kısıtlayan çok sayıdaki ABD yaptırımı nedeniyle zorlanıyor.

Bu gelişmeye paralel olarak, küresel gösterge niteliğindeki Brent ham petrolün varil fiyatı 108 doların üzerinde seyrediyor. Meselenin ayrıntılarına bakıldığında, kaynakların aktardığı detaylara göre, habere göre, tarafların karşılıklı yıpratma stratejisi izlediği bölgede, Tahran'ın ABD askeri unsurlarını hedef aldığı füze ve insansız hava aracı saldırıları bölgesel gerilimi canlı tutuyor.

Görüşülen son anlaşma teklifi Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaları durdurmayı hedeflerken, Yemen'deki İran destekli Husilerin Kızıldeniz'in güney kapısı niteliğindeki Babulmendeb Boğazı'nda konuşlanmasıyla açılan yeni cephe küresel piyasalar üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürüyor.

İran tarafı, Husilerin kendi talepleri olduğunu ve Suudi Arabistan ve olan çatışmalarının ABD-İran geriliminden bağımsız olduğunu savunmasına rağmen, ilgililer Tahran'ın Husiler ve Suudiler arasında bir uzlaşma sağlanması konusunda arabuluculuk yapmaya istekli olduğunu aktardı.

Erakçi daha evvelden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin ABD tarafına sunulan şartlarla ilgili arabuluculardan henüz cevap almadıklarını ve cevabın beklenildiğini söylemişti.

Arabulucuların ABD’nin, İran’ın şartlarına verdiği cevabı İranlı heyete iletmesi bekleniyor. Axios resmi resmi açıklama platformunun ismini belirtmek istemeyen ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, Katarlı ve Pakistanlı arabulucular, ABD ve İran arasında anlaşmaya varılması amacıyla içinde bulunduğumuz hafta yeniden görüşmeleri yürütüyor.

Yetkililer, Trump'ın İran'ın nükleer programına ilişkin somut adımlar atması karşılığında, Tahran'a uygulanan yaptırımları hafifletmeye ve dondurulan İran fonlarını serbest bırakmaya istekli olduğunu vurguladı.

Ayrıca, müzakereler hakkında resmi resmi açıklama sahibi ABD'li bir yetkili, söz konusu görüşmeleri "olumlu ve yapıcı" olarak nitelendirerek, İran'ın nükleer konularda "esnek" olduğunu aktardı.

Taraflar arasında halen görüş ayrılıkları bulunduğuna işaret eden yetkili, "nükleer konular ele alınmadıkça" bir anlaşma olmayacağının altını çizdi.

Yetkili, "Taraflar, taahhütlerin zamanlaması ve kimin hangi adımları ilk atacağı konusunda hala görüş ayrılığı içinde." dedi.

Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin artmaya devam ettiğini vurgulayan yetkili, "Abluka ve yaptırımlar, İran'ın konumunu zayıflatmaya sürmektedir. ABD'nin konumu her geçen gün güçleniyor. Başkan Trump sabırlı davranmaya sürmektedir ve İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması hedefine tam olarak bağlı kalıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yetkili, Beyaz Saray'ın İran'ın vaatlerine şüpheyle yaklaştığını kaydederek, ABD'nin İran'ın ciddi olduğunu ve sadece içinde bulunduğu zor durumdan kurtulmaya çalışmadığını gösteren garantilere ihtiyaç duyduğunu aktardı.

İran heyeti, BM Genel Kurulu kapsamında bulunduğu ABD'de, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik Washington'a Katar'ın arabuluculuğunda 7 şart sunmuştu. Ancak ABD Başkanı Trump, İran'ın sunduğu şartları kabul etmediklerini açıklamıştı.

"Hürmüz'ü bir an evvelden açmak için anlaşma yapmak istiyorlar, çünkü çok fena yeniliyorlar." ifadesini kullanan Trump, ABD'li müzakerecilerin içinde bulunduğumuz hafta İran ve daha fazla görüşme yapmasını beklediğini söylemişti.

Erakçi ise ABD'ye sundukları 7 maddelik anlaşma planının "çok makul" olduğunu belirterek, "Eğer sebepsiz yere reddederlerse, bu onların hatası olur." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz. 💡 Neden Önemli? Sağlık haberleri, toplumun genel iyilik halini ilgilendiren kritik bilgiler içerir. Güncel sağlık gelişmelerini takip etmek, hem bireysel hem de toplumsal sağlık kararları açısından büyük önem taşır. Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü gibi yetkili kurumların açıklamaları, bu alandaki en güvenilir resmi resmi açıklama kaynaklarını oluşturur.