Ayasofya’nın görünmeyen yüzü ortaya çıkıyor! Bakan Ersoy duyurdu: Yer altında büyük çalışma

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş programı kapsamında gazetecilerle sohbetinde deprem bölgesinde yürütülen çalışmaları ve Bakanlığın kültür politikalarında gelinen aşamayı anlattı.

Değerlendirmelere göre, depremin hemen ardından 2023 yılında da Kahramanmaraş'a geldiğini hatırlatan Ersoy, bugün şehirde depremin izlerinin kritik ölçüde silindiğini gördüğünü ifade etti. Kahramanmaraş Valisi ile şehre geri dönüşler konusunda da görüştüğünü aktaran Ersoy, vatandaşların büyük çoğunluğunun döndüğünü söyledi.

Konunun arka planına bakıldığında, geri dönmeyenler arasında çocuklarının yanında yeni bir düzen kuran vatandaşların ve eğitim amacıyla başka şehirlere yerleşenlerin bulunduğunu belirten Ersoy, genel tabloya bakıldığında şehrin deprem psikolojisinden büyük ölçüde çıkmaya başladığını kaydetti.

ULU CAMİİ ÇEVRESİNDEKİ TARİHÎ DOKU YENİDEN AYAĞA KALDIRILIYOR Kahramanmaraş'ta Ulu Camii çevresindeki tarihî dokunun korunması ve yeniden ayağa kaldırılması için yerel yönetimlerle birlikte çalıştıklarını belirten Ersoy, eski konakların bulunduğu alanda ilk etapta 10 yapının belirlendiğini açıkladı.

Restorasyona bu konaklarla başlanacağını ifade eden Ersoy, Ulu Camii'nden yukarı doğru uzanan bölgede belediyelerin de çalışmalar yürüteceğini söyledi. Karşı taraftaki kentsel dönüşüm alanlarıyla birlikte kalan bölgelerin tamamlanmasının, tarihî dokunun bütünlük içinde yeniden ortaya çıkarılmasını sağlayacağını anlattı.

Bu bağlamda, dEPREM BÖLGESİNDEKİ KÜLTÜREL MİRASA 34 MİLYAR LİRALIK YATIRIM Depremden etkilenen illerde Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün kapsamlı çalışmalar yürüttüğünü vurgulayan Ersoy, tamamlanan, devam eden ve planlanan çalışmaların toplam yatırım tutarının yaklaşık 34 milyar lira olduğunu bildirdi.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün 79 işi tamamladığını, 17 işte çalışmaların sürdüğünü belirten Ersoy, projelendirmesi tamamlanan 4 yeni işin de ihale süreçlerinin başlayacağını söyledi.

Bu çalışmalar için yaklaşık 12,2 milyar liralık kaynak ayrıldığını aktaran Ersoy, müzeler, kütüphaneler, gastronomi merkezleri ve kültürel etkinlik alanları gibi vatandaşların doğrudan yararlandığı yapıların yeniden hizmete kazandırıldığını ifade etti.

Vakıflar Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki 678 tescilli eserin 301'inin depremde hasar görmediğini, 377'sinin ise farklı düzeylerde hasar aldığını belirten Ersoy, bunların 209'unun tamamlanarak yeniden kullanıma açıldığını söyledi.

Kalan eserlerin tamamlanma takvimini de paylaşan Ersoy, şöyle konuştu: "Yıl sonuna kadar 58 eseri daha tamamlamayı hedefliyoruz. Eylül, ekim, kasım ve aralık aylarında peyderpey açılışlarını gerçekleştireceğiz. Kalan 110 eseri de 2027 yılının ilk altı ayında tamamlayarak hizmete açmayı planlıyoruz."

Böylece 2026'nın kalan döneminde ve 2027'nin ilk yarısında toplam 168 eserin daha tamamlanmasının hedeflendiğini belirten Ersoy, Vakıflar Genel Müdürlüğünün çalışmaları için yaklaşık 22 milyar liralık bütçe öngörüldüğünü kaydetti. Bunun 12 milyar liradan fazlasının kullanıldığını, kalan bölümün de 2027'nin ilk yarısına kadar restorasyon çalışmalarına aktarılmasının planlandığını söyledi.

Deprem bölgesinde özel mülkiyette bulunan tarihî konaklar, evler ve diğer tescilli yapılar için de destek sağladıklarını anlatan Ersoy, deprem sonrasında gerçekleştirilen mevzuat değişikliğiyle vatandaşların restorasyon projelerinin Bakanlık tarafından ücretsiz hazırlanabildiğini belirtti.

Konu hakkında yapılan değerlendirmelerde, projesini hazırlatmak isteyenlere 750 bin liraya kadar proje desteği verilebildiğini aktaran Ersoy, alınan 1.297 proje başvurusunun büyük bölümünde çalışmaların tamamlandığını veya tamamlanma aşamasına geldiğini söyledi.

Bu bağlamda, projenin ardından uygulama yardımına geçildiğini ve hasarın durumuna göre 5 milyon liraya kadar destek sağlandığını vurgulayan Ersoy, "Bu bir kredi değil. Doğrudan hibe" dedi.

Ersoy, 300'ün üzerinde yapı sahibinin proje aşamasını tamamlayıp uygulama sözleşmesini imzalayarak restorasyon sürecine geçtiğini aktardı. KAHRAMANMARAŞ'TA KÜTÜPHANE ALANI YAKLAŞIK 6 KATINA ÇIKACAK

Kahramanmaraş'taki kütüphane yatırımlarına ilişkin bilgi veren Ersoy, deprem öncesinde yaklaşık 5 bin 200 metrekare olan kütüphane alanlarının kritik bölümünün afet sırasında zarar gördüğünü hatırlattı.

Bugüne kadar yaklaşık 8 bin 100 metrekarelik yeni kütüphane alanını tamamladıklarını belirten Ersoy, çalışma programında bulunan 5 büyük kütüphanenin de hizmete girmesiyle toplam alanın 31 bin 600 metrekareye ulaşacağını açıkladı.

Kütüphane alanını deprem öncesinin yaklaşık 6 katına çıkaracaklarını ifade eden Ersoy, yatırımları bina sayısıyla birlikte kullanım alanı, kapasite ve sunulan hizmetler üzerinden ele aldıklarını kaydetti.

Türkiye Kültür Yolu Festivali'ni 2027'de 32 şehirde gerçekleştireceklerini açıklayan Ersoy, son 6 şehrin de programa dahil edilmesiyle bütün büyükşehirleri kapsama hedefine ulaşacaklarını söyledi.

Programdaki şehirlerin 30'unun büyükşehir olduğunu belirten Ersoy, Nevşehir ve Çanakkale'nin ise alan başkanlıklarının bulunduğu, özel kültürel önem taşıyan iki şehir olarak festivalde yer aldığını ifade etti.

Bu 32 şehrin Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 65'ini kapsadığını belirten Ersoy, festivalin temel hedeflerinden birinin vatandaşların kültür ve sanata erişimini artırmak olduğunu vurguladı.

Kayseri'de bir konser günü güvenlik ve arındırma noktalarından yaklaşık 168 bin kişinin geçtiğini aktaran Ersoy, katılımın drone ve uydu görüntüleriyle de takip edildiğini, alan büyüklüğü üzerinden yoğunluğun ölçülebildiğini anlattı. Ersoy, bu ilginin kültür ve sanatın toplumdaki güçlü karşılığını gösterdiğini söyledi.

FESTİVAL, ŞEHİRLERİN SOSYAL VE EKONOMİK HAYATINI CANLANDIRIYOR Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin şehirlerde önemli bir hareketlilik oluşturduğunu belirten Ersoy, etkinliklerin depremden etkilenen şehirlerde sosyal hayatın yeniden güçlenmesine de katkı sunduğunu ifade etti.

Festivalle birlikte gastronominin ve esnafın canlandığını, vatandaşların müzik, sanat ve etkinliklerle yeniden buluştuğunu kaydeden Ersoy, Kahramanmaraş'ta da bu hareketliliğin açık biçimde görüldüğünü söyledi. Şehrin canlı bir kültürel yapıya sahip olduğunu vurgulayan Ersoy, festivalin bu birikimi daha görünür hâle getirdiğini belirtti.

Her yaş grubuna ve toplumun farklı kesimlerine hitap eden etkinliklerle güçlü bir kaynaşma ortamı oluştuğunu anlatan Ersoy, Hakkâri'den İstanbul'a kadar bunun örneklerini gördüklerini dile getirdi.

Bazı şehirlerde çocukların daha önce karşılaşmadıkları etkinliklerle ilk kez buluştuğuna dikkati çeken Ersoy, çocukların bu alanlarda saatlerce vakit geçirebildiğini belirterek festivalin sosyal etkisini önemsediklerini ifade etti.

GASTRONOMİK MİRAS "LEZZET NOKTALARI" İLE GELECEK NESİLLERE AKTARILIYOR Gastronominin festivalin en önemli ayaklarından biri hâline geldiğini belirten Ersoy, Türkiye'nin güçlü mutfak birikimine rağmen bazı şehirlerde geleneksel reçetelerin unutulmaya yüz tuttuğuna işaret etti.

Şefleri ve gastronomi profesyonellerini sürece dahil ederek "Lezzet Noktaları" modelini oluşturduklarını anlatan Ersoy, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı ile yürütülen çalışma kapsamında belirlenen işletmelere Lezzet Noktası tabelaları verildiğini söyledi.

Bu işletmelere festival döneminde ve sonrasında GoTürkiye üzerinden yönlendirme yapıldığını belirten Ersoy, seçilen restoranlarda kritik bir ekonomik hareketlilik oluştuğunu kaydetti.