Güler yüzlü sosyalizm

"Güler yüzlü sosyalizm" sözünü, ilk kez galiba 1960'larda Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar kullandı. Türkiye sosyalistleri, bu ifadeyi beğenmediler. Konuya ilişkin, sosyalizm zaten güler yüzlü değil miydi? Yoksa Aybar, sosyalizmin burjuvaziye gülen çeşidini mi tercih ediyordu? Söz konusu gelişmeler ışığında, aybar'ın haklı olduğu, Sovyetler Birliği'nde sosyalizmin iflas bayrağını resmen çekmesiyle anlaşıldı. Bu rejimin işçi sınıfı iktidarıyla da proletarya diktatörlüğüyle de ilgisi yoktu. Varsa bile çok gerilerde kalmıştı. Sovyet rejimi bozulmuş, bürokratik bir diktatörlük hâline gelmişti. Bu mekanizmaya kumanda eden parti şeflerinden kısa zamanda bir burjuva sınıfı, hatta oligarklar doğdu. Sovyet rejiminin emekçi sınıfların yüzüne gülmediği, ona emekçilerin sahip çıkmadığından anlaşıldı. Oysa 1917 Devrimi ne büyük umutlarla yapılmış, burjuva dünyasının çivilerini nasıl da yerinden oynatmıştı. Ama Lenin söylemişti: Sosyalizmden kapitalizme geri dönüş mümkündü ve Sovyetler Birliği ve peşinden sürüklediği Doğu Avrupa ülkelerinde olan tam da buydu. İnsanlığın böyle sarmal gitgelleri oluyor. Türkiye'de Kemalist devrimin bozulup yerini bugünkü iktidarın alabileceğini kim düşünebilirdi? 27 Mayıs Devrimi, eski rejim bir daha geri gelmesin diye az mı güvenlik önlemi almıştı? İdamlar, müebbetler, yeni anayasa, özerk kurumlar, Kemalizm'in bekçiliğini üstlenmiş silahlı kuvvetler, gençlik, aydınlar… Aradan yıllar geçince bir de bakıyorsunuz ki sanki bir hayal görülmüştür. Her şey ne kadar değişmiştir! fazla oku Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field) Yeniden esas konumuz "Güler yüzlü sosyalizm" konusuna gelirsek, Sovyetler Birliği ve Batı Avrupa, hayret edilecek bir kararlılıkla sosyalizmden vazgeçmiş ise de dünyada sosyalizmi uygulayan ülkeler ve onun rüyasını gören milyonlarca insan vardır. Şurası anlaşılmıştır ki sosyalizm, her ülkenin ekonomik, sosyolojik, tarihsel ve kültürel koşullarına göre farklılıklar gösterecektir. Sovyetlerle Çin komünistleri arasında ilk anlaşmazlık da Çin'de uygulanacak sosyalizmin Sovyet sosyalizmiyle farkından doğmuştur! Çin yöneticileri, Sovyetlerden empoze edilen sosyalizm yerine kendi sosyalizmlerini yaratmışlardır. Sosyalizmin yaşadığı büyük yıkım sonunda Çin, günümüzde yeni bir sosyalizm türü denemektedir. Komünist Parti'nin yönetiminde kapitalizmin kazanımlarından, daha doğrusu Çin'e kazandıracaklarından yararlanmak. Kore Devrimcileri ise her iki tarafı da taklit etmekten kaçınarak kendi usullerini yaratmışlardır. Buradan bakıldığında tartışmasız biçimde bu rejimlerin de sorunları eksik değildir. Bazı bilgisizler, insanlık tarihinin çok uzun olduğunu hesaba katmayarak toplumların hep böyle, yani kapitalizmin egemenliğinde sürüp gideceğini sanıyorlar. Bir Roma yurttaşının Roma kölelik rejiminin hiç değişemeyeceğini sanması gibi. Oysa tarih sabırlıdır ve halkçı aydınlar bu sabrı gösteren kişilerdir. İnsanlık için büyük bir kapı açan Sovyet Devrimi, büyük insanlığa eşsiz bir deneyim bıraktı. Dünyanın her yanında emekçiler, emeğin en yüce değer olduğu bir düzen kurarken bu devrimden yararlanacaklar bununla birlikte kendi ülkelerinin koşulları üzerinde bir sosyalizm inşa edeceklerdir. Sosyalizm, ister istemez burjuvaziye surat asmakla birlikte emekçilerin yüzüne gülecektir. Çünkü üreten onlardır, yöneten de onlar olacaklar, tufeylilere o düzende yönetim ve sömürme imkânı verilmeyecektir. *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer bölge görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. sosyalizmZEKİ SARIHANZeki Sarıhan Independent Türkçe için yazdıZeki SarıhanPazartesi, Ekim 5, 2026 - 08:30Main image: 

Fotoğraf: Karl Karloviç Bulla

TÜRKİYE'DEN SESLERrelated nodes: Sosyalizm öldü mü?68’liler sosyalisttirType: newsSEO Title: Güler yüzlü sosyalizmcopyright Independentturkish: