İran'ın çelişkili politikasının sırrı: Rol dağılımı mı yoksa bölünme mi?

Hiç İran satrancı oynadınız mı? Fars kökenli tar aletini dinlediniz mi? Bilindiği üzere, cevabınız hayırsa, bu makalenin sonunda haklarında bir fikriniz olabilir. Buradaki soru şu: İran, savaştan itibaren ve hatta şimdi, Dini Lider Ali Hamaney sonrası dönemde, rejim içindeki etki ve karar alma çevrelerinde rollerin birbiri ve çekişmesine mi sahne oluyor? Yapılan açıklamaya göre, 13 Eylül'de New York Times gazetesi, "İran barış anlaşması sertlik yanlıları tarafından sabote edildi" başlıklı bir makale yayımladı. Makalenin temel argümanı, rejim içindeki İranlı yetkililerin, anlaşma karşıtlarının Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere gizli bir saldırı düzenleyerek anlaşmayı engellediği yönündeki açıklamalarına dayanıyor. İran Cumhurbaşkanı'nın, İran güçlerinin Hürmüz Boğazı'nda üç ticari gemiye ateş açması ve bunun sonucunda Katar'a ait bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin alev alması ve bazı gemilerin hasar görmesi olayını öğrenince çok öfkelendiği bildiriliyor. Aslında, bazı kimselerin İran rejiminin iç bölünmelerden ve çatırdamalardan muzdarip olduğunu vurgulamaya çalıştığı birçok analiz bulunuyor. Bunlar arasında bazı İranlı yetkililerin yaptığı çelişkili açıklamaları dayanak olarak kullananlar da çok oldu. Çelişkili açıklamalara ve tutumlara örnek olarak, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan savaşın başında İran'ın altyapılarına yönelik füze saldırıları nedeniyle çıkıp Körfez Arap devletlerinden özür dilerken, ertesi gün İran füzeleri Körfez devletlerini vurdu. Benzer şekilde, geçen haziran ayında Washington ve Tahran arasında İslamabad Mutabakatı imzalandığında ve İran heyetleri dondurulmuş fonları görüşmek üzere Katar'a yöneldiğinde, İran Hürmüz Boğazı'ndan geçen Katar petrol tankerlerini hedef aldı. Bu olayda, ABD Başkanı Donald Trump, bazı İranlı yetkililerden aldığı bilgilere dayanarak, tankerleri hedef alanların haydut bir grup olduğunu aktardı. fazla oku Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field) Batı medyasının pazarlamaya çalıştığı rejimin çeşitli çevreleri ve kurumları ve iktidarın dizginlerini elinde tutan fraksiyonlar arasında rollerin birbiri ve çatıştığı, anlaşmayı reddeden bazı sertlik yanlılarının bulunduğu propagandasının çok da doğru olmadığı söylenebilir. İslamabad Mutabakatı’nın imzalanmasının ardından yaşanan petrol tankeri olayına gelince, tankerler Devrim Muhafızları tarafından kasten hedef alındı. Bunun nedeni, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda kontrolünün ötesinde olan, Umman kıyısı boyunca güney rotasını kullanan tüm tankerleri hedef almaya karar vermesidir. Zira bu rota, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasından bu yana ilan ettiği stratejisiyle tamamen çelişiyor: İran, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer üzerindeki kontrolünün ve kendisine geçiş ücretinin ödenmesinin bölgesel ve uluslararası olarak tanınmasını istiyor. Aksi takdirde, İran'ın Umman ve olan müzakerelerini Washington ve olan müzakerelerinden ayırması üzerine, İran ve Umman Sultanlığı arasında daha akabinde gerçekleştirilen müzakerelere rağmen, boğaz neden yeniden açılmadı? Yani, İslamabad Mutabakatı’nı engelleyen, sertlik yanlısı haydut grup değildi. Bir diğer mesele ise Pezeşkiyan’ın dış politikada bir rolü varmış gibi gösterilmesidir. Halbuki, 47 yıl evvelden rejimin kurulmasından bu yana İran anayasası, cumhurbaşkanının dış politika üzerinde hiçbir yetkisi olmadığını; yetkilerinin başbakanınkilerle sınırlı olduğunu belirtmektedir. İran Dini Lideri Ali Hamaney, Devrim Muhafızları ve Dini Liderlik Ofisi olarak bilinen kişisel ilişkiler ağıyla birlikte, nükleer mesele, Washington ve müzakereler veya savaş ve barışın seyrini belirleme gibi tüm dış politika konularını tekelinde tutmuştur. Bu, İran cumhurbaşkanının reformcu veya muhafazakâr olmasına bakılmaksızın yerleşik bir uygulamadır. Sonuç olarak, son sözü Dini Lider ve yakın çevresi söylemekteydi. Peki, bu gün itibarıyla durum nedir? Devrim Muhafızları siyasi, güvenlik ve askeri gücün dizginlerini elinde tutuyor ve savaşı yürütüyor. Dahası, Pezeşkiyan seleflerine kıyasla en zayıf İran cumhurbaşkanıdır. Bu nedenle, Pezeşkiyan ve Arakçi'yi diplomatik süreci ve anlaşmaya giden yolu yönetenler olarak göstermek, sertlik yanlılarının ise bunu engelleyenler olduğunu söylemek bir hatadır. Devrim Muhafızlarının en kritik komutanlarından ve sertlik yanlısı akımın bir üyesi olan Kalibaf'ı da unutmayalım. Hasan Ruhani'nin ikinci döneminde stratejik yasanın geçmesi için meclise öncülük etmiş ve hükümeti Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) ve iş birliğini kesmeye ve uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 20'ye çıkarmaya zorlamıştı. Şu anki aşama, rollerin bu şekilde dağıtımını gerektirdiğinden, Kalibaf Pezeşkiyan ve birlikte müzakerelerin ön saflarında yer alıyor. Hatırlatmak gerekirse, İran meclisi, Pezeşkiyan'ın reformist hükümeti döneminde birçok İran vatandaşını hayal kırıklığına uğratan katı bir başörtüsü yasası çıkarırken, Pezeşkiyan’ın hükümeti bu yasal düzenleme hakkında yorum yapmaktan kaçındı. Rejimin varoluşsal olarak gördüğü bir savaş sırasında Pezeşkiyan'ın Trump ve diplomatik yolu şekillendirecek kişi olması beklenebilir mi? Burada vurguladığımız ve savaşın başından beri defalarca vurgulanan husus, Batı medyasına sızdırılan ve geniş çapta pazarlanan İran rejimi yetkililerinin çelişkili açıklamalarının kasıtlı ve organize olduğudur. Bunlar iç karışıklığın ürünü değildir. Bunun birinci nedeni; kapalı bir elit kavramına göre ülke yönetimi içindeki pozisyonlarını üstlenen rejim yetkilileri arasındaki rol dağılımıdır. Bu, İran rejiminin kuruluşundan beri alışkın olduğu bir sahnedir. Daha geniş siyasi alanda rejim, "reformist" ve "sertlik yanlısı" gruplar arasında dönüşümlü olarak bu oyunu oynardı. Ancak şimdi bu durum, karar alma mekanizmasının dar çevresi içinde katı görüşlüler ve aşırı devrimciler arasında bir çekişmeye dönüştü. ShapeCreated with Sketch. Fotoğraflarla dünyadan haberler Hepsini göster 30 Fotoğraflarla dünyadan haberler 1/30 28 Ocak 2026 - Fransız Alpleri'ndeki lüks kayak merkezi Courchevel'deki 5 yıldızlı Grandes Alpes otelinde bir gün evvelden akşam çıkan yangına itfaiyeciler müdahale ediyor. Ünlü kayak merkezindeki otelden bir gün evvelden gece 90'dan fazla kişi tahliye edildi. Ayrıca ilgililer, yaklaşık 200 konuğu bulunan yakındaki Hotel Le Lana'nın da risk nedeniyle tahliye edildiğini dile getirdi. Kimsenin yaralanmadığı ve yangının diğer binalara sıçramasının engellendiği aktarıldı. Jandarma yangının nedenini araştırıyor. İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki bir barda yılbaşı gecesi çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybetmesi ve 100'den fazla kişinin yaralanmasının ardından bölgedeki güvenlik önlemleri mercek altında. (Alex Martin / AFP) 2/30 27 Ocak 2026 - Bir protestocu, Seul'deki ABD Büyükelçiliği önünde Trump'ın Güney Kore'ye yönelik gümrük vergilerini artırma planlarını kınayan bir miting sırasında ABD Başkanı Donald Trump'ın maskesini takıyor. ABD Başkanı Donald Trump 26 Ocak'ta yaptığı açıklamada, aralarında otomobil, kereste ve ilaçların da bulunduğu Güney Kore mallarına uygulanan gümrük vergilerini artıracağını belirterek, ülkeyi Washington'la daha evvelden imzalanan ticaret anlaşmasına uymamakla suçladı. Ticaret anlaşmalarının ABD için çok kritik olduğunu vurgulayan Trump, bu anlaşmaların her birinde üzerinde mutabık kalınan işlem doğrultusunda gümrük vergilerini düşürmek için hızlı bir şekilde harekete geçtiklerini vurguladı. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nden gerçekleştirilen açıklamada, ABD’nin konuyla ilgili resmi bir bildirimde bulunmadığı belirtilerek, "Şu ana kadar, ABD yönetiminden tarafımıza konuyla ilgili resmi bir bildirim veya detaylarla ilgili bir resmi açıklama yapılmamıştır" dendi. (Jung Yeon-je/AFP) 3/30 26 Ocak 2026 - Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı basın servisi tarafından yayımlanan bu fotoğraf, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Zaporijya bölgesinde açıklanmayan bir yerde insansız bir kara aracına yerleştirilmiş M2 Browning 50 kalibrelik makineli tüfeği test eden askerleri gösteriyor. 4. yılını doldurmak üzere olan savaşta barış görüşmeleri ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla hızlanmış gibi görünüyor. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, Trump'la görüşmelerinde "onurlu barış" vurgusu yapsa da ABD’nin askeri yardımları kesme tehdidi Kiev üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zelenski, toprak tavizi verilerek sağlanan bir barışın Putin’e zaman kazandıracağını ve bunun bir "barış değil, teslimiyet" olacağını savunuyor. Putin tarafıysa müzakerelere açık olduğunu belirtse de, Ukrayna'nın NATO üyeliğinden tamamen vazgeçmesini ve yaptırımların kaldırılmasını şart koşuyor. (Andriy Andriyenko/Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 65. Mekanize Tugayı/AFP) 4/30 25 Ocak 2026 - ABD'nin Missouri eyaletinin Columbia kentindeki bir yerleşim bölgesi, karın altında böyle göründü. Büyük bir kış fırtınası 24 Ocak'ta New Mexico'dan Kuzey Carolina'ya kadar kar ve yağmur yağdırarak ilerledi. Onlarca milyon Amerikalıyı elektrik kesintileri, ulaşım kaosu ve kemik dondurucu soğukla karşı karşıya bıraktı. Kimi yerlerde 30 santimetreye yakın kar beklenirken 10 binden fazla uçuş iptal edildi. New York'ta farklı adreslerde evsiz olduğu düşünülen 3 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. ABD Başkanı Trump ise "Küresel ısınmaya ne oldu?" diye paylaşım gerçekleştirdi. 350 milyon nüfuslu ABD'de 200 milyon kişinin bu soğuk hava dalgasından etkilenmesi bekleniyor. Yetkililer yoğun kar yağışlarına karşı güvenlik önlemi almaya çalışırken 16 eyalet ve başkent Washington D.C acil durum ilan etti. (Austin Johnson/AFP) 5/30 24 Ocak 2026 - Avustralya Açık'ta yarışan İtalyan Lorenzo Musetti, üçüncü tur maçında Çek Tomas Machac'a karşı oynuyor. İtalyan tenisçi rakibini 5-7, 6-4, 6-2, 5-7 ve 6-2'lik setlerle 3-2 yenerek 4. tura tırmandı. Musetti'nin yanı sıra Jannik Sinner ve Luciano Darderi'nin de 4. tur biletini kazanmasıyla turnuva tarihinde ilk kez üç İtalyan erkek tenisçi bu aşamaya ulaşmış oldu. Tek erkeklerde son iki yılın şampiyonu Sinner, pazartesi günü 4. turda Darderi'yle karşı karşıya gelecek. Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen ve 18 Ocak'ta başlayan turnuva, 1 Şubat'ta sona erecek. (Edgar Su / Reuters) 6/30 23 Ocak 2026 - Grönland'ın başkenti Nuuk'taki havalimanına inen Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (ortada), Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen'la (solda) kucaklaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehditlerinden geri adım atmasının ardından Frederiksen ve Nielsen görüşmeler yapacak. İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen 2026 Dünya Ekonomik Forumu'nda Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmeleri sonucu Grönland ve Arktika'yı kapsayan bir anlaşmanın çerçevesinin oluşturulduğunu söylemişti. (Jonathan Nackstrand / AFP) 7/30 21 Ocak 2026 - ABD Başkanı Donald Trump, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda merakla beklenen konuşmasını gerçekleştirdi. Özellikle son zamanlarda gündeme oturan Grönland'ı satın alma konusunda söylenecekleri beklenen Trump, konuşmasında Avrupa'nın son 10 yıldır doğru yolda olmadığını öne sürdü. Avrupa'ya "Biz olmasaydık Almanca ve Japonca konuşurdunuz" diye seslenen ABD Başkanı, Grönland'ı sadece kendilerinin koruyabileceklerini söyleyip satın alma görüşmelerinin vakit kaybetmeksizin başlamasını talep etti. (Markus Schreiber/AP) 8/30 20 Ocak 2026 - Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda. Bu yıl "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilen zirveye, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve pek çok akademisyenin yanı sıra küresel iş dünyasının önde gelen temsilcileri de katılıyor. Jeopolitik ve jeoekonomik risklerin arttığı bu dönemde, katılımcılar küresel ekonomi, teknolojik dönüşüm, yapay zeka ve sürdürülebilirlik gibi zorlu konuları tartışacak. ABD Başkanı Trump'ın doruk noktası kapsamındaki konuşmasını 21 Ocak'ta öğleden akabinde yapması planlanırken Trump'a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'ın eşlik etmesi bekleniyor. (Fabrice Coffrini/AFP) 9/30 19 Ocak 2026 - İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinin Kurtuba kenti yakınlarında iki hızlı trenin karıştığı kazada hayatını kaybedenlerin sayısının 39'a yükseldiği aktarıldı. İspanya demir yolu ulaşım şirketi Renfe, trafik olayı sebebiyle Endülüs istikametindeki 200'den fazla seferin iptal edildiğini duyurdu. Ulaştırma Bakanı Oscar Puente, Malaga-Madrid seferini yapan hızlı trenin raydan çıktığı kazayla ilgili, "Son derece tuhaf bir trafik olayı" değerlendirmesinde bulundu. Puente, trenin yeni olduğunu, rayların yenilendiğini ve kazanın düz hat üzerinde meydana geldiğini dile getirdi. Başbakan Pedro Sanchez, trafik olayı nedeniyle bugünkü tüm programlarını iptal etti. Sanchez'in gün içinde trafik olayı bölgesine giderek yetkililerle görüşeceği aktarıldı 10/30 18 Ocak 2026 - Danimarkalı askerler Grönland'ın Nuuk kentindeki limanda karaya çıkıyor. Danimarka Savunma Bakanlığı, 2026'da Grönland ve çevresinde bir dizi NATO müttefikiyle birlikte tatbikat faaliyetleriyle varlığını arttırmaya devam edeceğini duyurdu. Yapılan açıklamaya göre bu faaliyetler Grönland makamları ve Grönland hükümeti Naalakkersuisut'la işbirliği içinde gerçekleştirilecek. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacının olduğu" söylemini sürdürmesi, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland'ı gündemde tutmaya sürmektedir. ABD'nin Grönland konusunda Danimarka'ya destek veren 8 Avrupa ülkesi için ek gümrük vergisi uygulama kararı almasının Arktik'teki güvenlik durumunu daha da endişeli hale getirdiği belirtiliyor. (Mads Claus Rasmussen/AFP) 11/30 17 Ocak 2026 - İspanya'nın başkenti Madrid'de düzenlenen "OFF February" etkinliğinde zombi kılığına girmiş bir kişi telefonunu kullanıyor. Fransa, İspanya, Birleşik Krallık ve ABD'de başlatılan OFF Hareketi, zaman ve dikkati geri kazanmak için şubatın 28 günü boyunca sosyal medya uygulamalarını telefondan silmeyi öneriyor. İlk etkinliğini bu gün itibarıyla düzenleyen hareket, sosyal medya platformlarıyla daha sağlıkl, bağımlılık içermeyen bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Hareketin kurucusu olan sosyolog Diego Hidalgo "Bu dijital zombiler, toplum olarak hepimizi temsil ediyor" diyor. (Oscar del Pozo / AFP) 12/30 16 Ocak 2026 - Güney Kore'nin başkenti Seul'ün gecekondu mahallesi Guryong'da çıkan yangın sonucu dumanlar yükseliyor. Gangnam semtindeki mahallede erken saatlerde çıkan büyük yangın 8 saat süren çalışmaların ardından söndürüldü. Yangında hayatını kaybeden olmadığı bununla birlikte bölgede yaşayan 258 kişinin tahliye edildiği aktarıldı. Yetkililer, yangının nedenini ve yol açtığı hasarın boyutunun araştırılacağını duyurdu. Genellikle Seul'ün son büyük gecekondu mahallesi diye tanımlanan Guryong'da birçok kişi yeniden yapılanma nedeniyle bölgeden taşındı bununla birlikte Gangnam Şehir Planlama Departmanı'na göre hâlâ yaklaşık 336 hane var. (YONHAP / AFP) 13/30 15 Ocak 2026 - İran'ın başkenti Tahran'ın Sadeghieh Meydanı'nda bir adam, yanına fotoğrafta görünmeyen, üzerinde, "Bu, Tahran'ın yeni otobüslerinden biriydi ve parası halkın vergileriyle ödendi" yazan bir tabela yerleştirilen otobüs enkazında. İran'da başlangıçta ekonomik sıkıntıların yol açtığı protesto hareketi, 1979'da iktidara gelmesinden bu yana dini liderliğe yönelik en büyük meydan okumalardan birine dönüştü. İnternetin büyük ölçüde kesildiği ülkede, sınırlı iletişim kanallarından gelen bilgiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle can kaybının hızla arttığını ortaya koyuyor.ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, protestolarda en az 2 bin 571 kişi öldü, 18 binden fazla kişi gözaltına alındı. BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS ise İran içinden ve dışından kaynaklara atıfta bulunarak, protestolarda öldürülenlerin sayısının yaklaşık 12 bin olduğunu ve rakamın 20 bine ulaşabileceğini duyurdu. (Atta Kenare/AFP) 14/30 14 Ocak 2026 - Kurtarma çalışanları Tayland'ın Nakhon Ratchasima eyaletinde inşaat vincinin çökmesi sonucu raydan çıkan trenin vagonunun kaldırılmasını izliyor. Yetkililer, Tayland'da Çin destekli bir hızlı tren projesindeki bir vincin bir yolcu treninin üzerine çökerek raydan çıkmasına neden olduğunu, 32 kişinin öldüğünü ve 64 kişinin de yaralandığını dile getirdi. (Lillian Suwanrumpha/AFP) 15/30 13 Ocak 2026 - Eğlence severler, Makedonya'nın güneybatısındaki Vevcani köyünde düzenlenen karnaval alayına katıldı. Yaklaşık 1400 yıllık bir geçmişe sahip olan karnaval, her yıl Jülyen takvimine göre Yeni Yıl'ın başlangıcı olan ve Makedon Ortodoks Kilisesi tarafından da kutlanan Aziz Basil Bayramı arifesinde düzenleniyor. Karnaval kapsamında kullanılan maskeler, 2025 yılında Kuzey Makedonya’da ve dünyada yaşanan politik, sosyal ve kültürel gelişmeleri hiciv yoluyla yansıtıyor. Büyük bir gizlilik içinde hazırlanan bu maskeler, yalnızca bir kez kullanılıyor ve sonraki yıllara aktarılmıyor. Karnavalın son gününde maskelerin yakılmasıysa kötülüklerin geride bırakılması ve toplumsal arınmanın simgesi olarak yorumlanıyor. Bu ritüel, Vevcani Karnavalı’nı yaşayan kültürel miras örneklerinden biri haline getiriyor. (Robert Atanasovski/AFP) 16/30 12 Ocak 2026 - Halk arasında Bobi Wine diye bilinen Uganda muhalif kesim lideri ve Ulusal Birlik Platformu (NUP) başkan adayı Robert Kyagulanyi Ssentamu'nun bir destekçisi, Kampala'da partinin 2026 genel seçimi öncesindeki son mitingi sırasında yüzünü ABD bayrağıyla kapatırken sıkılı yumruğunu kaldırıyor. Liderliğini yaptığı bir gerilla hareketinin Tanzanya'dan da destek alarak başarılı olmasıyla 1986'dan beri Uganda'yı yöneten 81 yaşındaki Yoweri Museveni, cumhurbaşkanlığına bir dönem daha devam etmek istiyor. Perşembe düzenlenecek seçimlerde Museveni'nin bir kez daha kazanması bekleniyor. Uzun iktidarı boyunca göreceli bir istikrar, ekonomik büyüme, eğitimde önemli olay ve HIV oranlarında gerileme görülse de muhalif kesim onu demokrasi karşıtlığıyla suçluyor. (Luis Tato/AFP) 17/30 11 Ocak 2026 - Fransa'nın başkenti Paris'te, İran İslam Cumhuriyeti'ni kınayan kitlesel gösterileri desteklemek amacıyla eylem düzenlendi. İran'da İslam cumhuriyetine karşı üç yıldan uzun süredir düzenlenen en büyük eylemde en az 192 protestocu öldürülürken, yetkililerin gösterileri bastırmak için "katliam" yaptığına dair uyarılar da artıyor. Başlangıçta hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başlayan protestolar, 1979 devriminden bu yana İran'da yürürlükte olan teokratik sisteme karşı bir harekete dönüştü ve iki haftadır sürüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini dile getirdi. Tahran yönetimi aynı zamanda yurt genelinde internet ve telekomünikasyon kesintisi uyguluyor. (Kiran Ridley/AFP) 18/30 10 Ocak 2026 - Suriye hükümeti güvenlik güçleri, Halep'in Şeyh Maksud mahallesindeki bir sokakta nöbet tutuyor. Bölgedeki çatışmalar günlerdir devam ederken Suriye ordusu, mahallede YPG/SDG’ye yönelik yürüttüğü operasyonun tamamlandığını bu gün itibarıyla duyurdu. Açıklamada sivil halka evlerinde kalma çağrısı yapılarak "Çünkü SDG ve PKK terör örgütü unsurları (halkın) arasında saklanmaktadır" dendi. Bugün ayrıca SDG tarafından fırlatıldığı düşünülen drone, vali binasını vurdu. Saldırıda hayatını kaybeden veya yaralanan olup olmadığına dair henüz bir resmi açıklama yapılmadı. (Bakr ALkasem / AFP) 19/30 9 Ocak 2026 - İsrail ordusunun yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı çadır kampını bombalamasının ardından Gazze'deki El Şati Mülteci Kampı'ndaki iki Filistinli giysi topluyor. Ekimde Hamas'la ateşkes yapmasına rağmen İsrail, Filistin'e yönelik saldırılarını sürdürüyor. Gazze'deki sivil savunma teşkilatı dünkü hava saldırılarında 5'i çocuk en az 13 kişinin öldürüldüğünü duyurdu. İsrail ise bugünkü açıklamasında "başarısız bir füze" fırlatmasına karşılık olarak "Gazze Şeridi'nin güney ve kuzeyindeki Hamas teröristlerini ve terör altyapısını tam isabetle vurduğunu" savundu. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail'in düzenlenlediği saldırılarda 439 kişinin öldüğü, 1223 kişinin yaralandığı aktarılıyor. (Omar Al-Qattaa/ AFP) 20/30 8 Ocak 2026 - Fransa’da çiftçiler, Avrupa Birliği’nin Güney Amerika ülkeleriyle imzalamayı planladığı kapsamlı serbest ticaret anlaşmasını protesto etmek için sabaha karşı Paris’e giden yolları ve şehrin simge noktalarını trafiğe kapattı. Eylemler, Mercosur anlaşmasının yanı sıra hükümetin tarım politikalarına yönelik tepkileri de içeriyor. Farklı çiftçi sendikalarının çağrısıyla düzenlenen protestolarda, planlanan anlaşmanın Mercosur ülkelerinden AB pazarına ucuz gıda girişini artıracağı ve Avrupalı üreticileri zor durumda bırakacağı savunuldu. Çiftçiler ayrıca hükümetin sığır hastalığıyla mücadelede izlediği politikaya da tepki gösterdi. Koordinasyon Rurale sendikasının üst düzey yöneticilerinden Stephane Pelletier, yaptığı açıklamada, "Öfkeyle umutsuzluk arasındayız. Terk edilmişlik hissi yaşıyoruz; Mercosur bunun en somut örneği" dedi. Çiftçiler, güvenlik birimleri kontrol noktalarını aşarak kente girdi. Polis, çatışmadan kaçınarak göstericileri çevreledi. (Gonzalo Fuentes/Reuters) 21/30 7 Ocak 2026 - Arjantin'in Patagonya bölgesindeki şiddetli orman yangınları kontrol altına alınamadı. 700'den fazla yerli ve turist bölgeden tahliye edildi. Arjantin'in Patagonya bölgesinde pazartesi gününden bu yana etkisini artıran yangınlar, özellikle Chubut eyaletine bağlı El Hoyo kasabası ve Puerto Patriada çevresini etkiledi. Alevler pek çok evi ve işletmeyi küle çevirdi. Yangının yüksek sıcaklık, şiddetli rüzgar ve uzun süredir devam eden kuraklık nedeniyle hızla yayıldığı aktarıldı. El Hoyo Belediye Başkanı César Salamín, yangının gece boyunca da etkisini sürdürdüğünü belirterek "Bize hiç nefes aldırmadı. Gece boyu sıcaklık düşmedi, rüzgar dinmedi. Ancak sabaha karşı biraz duruldu. Aynı anda pek çok cephede mücadele verdik. Elimizdeki kaynaklar yetersiz kaldı" dedi. (Maxi Jonas/Reuters) 22/30 6 Ocak 2026 - Endonezya Ulusal Arama ve Kurtarma Ajansı (BASARNAS) tarafından yayımlanan bu fotoğrafta, Endonezya'nın Kuzey Sulawesi eyaletinin Sitaro bölgesini vuran ani sellerin ardından kurtarma ekipleri ve köylüler mağdurları ararken görülüyor. Ani sellerde en az 14 kişinin hayatını kaybettiği aktarıldı. Yetkililer, ekonomik yük kişilerin aranmasına devam edildiğini duyurdu. Yerel kurtarma ajansının sözcüsü Nuriadin Gumeleng, pazartesi sabahı erken saatlerde yağan şiddetli yağmurun, Siau Tagulandang Biaro bölgesinde bulunan Siau adasında ani sellere neden olduğunu dile getirdi. Ülke afet hafifletme ajansı sözcüsü Abdul Muhari yaptığı açıklamada, ani sellerin ardından en az 444 kişinin yerel okullara ve kiliselere tahliye edildiğini vurguladı. (BASARNAS/AP) 23/30 5 Ocak 2025 - Toyosu balık pazarındaki Yeni Yıl müzayedesinin ardından, Tokyo'daki "Sushizanmai" suşi restoranında bir çalışan, 243 kilogramlık bir mavi yüzgeçli ton balığının başını kaldırıyor. Japon bir suşi girişimcisi, Tokyo'nun ana balık pazarında düzenlenen yıllık prestijli yeni yıl müzayedesinde, dev bir mavi yüzgeçli ton balığı için 3,2 milyon dolar ödeyerek, önceki tüm zamanların en yüksek fiyat rekorunu kırdı. Suşi ve sashimiye olan yoğun talep nedeniyle Pasifik mavi yüzgeçli ton balığı geçmişte iklim değişikliği ve aşırı avlanma yüzünden tehdit altındaki türler arasında yer almıştı. Ancak son yıllarda uygulanan koruma önlemleri sayesinde stokların toparlanma sürecine girdiği belirtiliyor. (Yuichi Yamazaki/AFP) 24/30 4 Ocak 2026 - ABD'li kayakçı Nina O'Brien, FIS Alp Disiplini Dünya Kupası'nın Slovenya'da düzenlenen ayağında Kadınlar Slalom kategorisinde yarışırken. Geçen yıl ekimde 60. kez başlayan dünya kupası, içinde bulunduğumuz yıl martta sona erecek. Alp Disiplini dahil FIS bünyesinde düzenlenen diğer kış sporları Eurosport kanallarından izlenebiliyor. (Jure Makovec/AFP) 25/30 3 Ocak 2026 - Venezuela'nın başkenti Karakas'ta patlama sesleri ve uçakların gürültüsünü duyan halk sokakta koşuyor. ABD Başkanı Donald Trump aylardır süren tehditlerin ardından bu gün itibarıyla erken saatlerde Venezuela'nın çeşitli yerlerine saldırı başlattı. Yerel saatle gece 2 sularında başlayan saldırıların ardından ülkede OHAL ilan edildi. Sonraki saatlerde Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşininin yakalanarak ülkeden çıkarıldığını duyurdu. Trump, Güney Amerika ülkesini uyuşturucu nedeniyle hedef aldığını savunurken, Maduro asıl hedefin petrol rezervleri olduğunu söylüyor. (Matias Delacroix/AP) 26/30 2 Ocak 2026 - Angelina Jolie, Mısır'ın Refah Sınır Kapısı'nda Kızılay çalışanlarıyla konuşuyor. Amerikalı oyuncu ve eski BM Özel Elçisi Jolie, Mısır'a nakledilen yaralı Filistinlilerin durumunu görmek ve harap olmuş bölgeye gerçekleştirilen yardım teslimatlarını incelemek üzere bu ziyareti gerçekleştirdi. Ünlü oyuncu, sınır hattındaki temaslarının yanı sıra El-Ariş Genel Hastanesi'ne giderek tıbbi hizmetleri inceledi. Ziyaret sırasında sağlık personelinin hasta kabul süreçleri ve tedavi çalışmaları hakkında da resmi açıklama aldı. Jolie, "çalışanlara ve gönüllülere gösterdikleri çaba ve emekleri için teşekkür ederek" bölgeden ayrıldı. (Mohamed Arafat/AP) 27/30 1 Ocak 2026 - İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezindeki patlamanın ardından kurtarma ekipleri çalışıyor. Ülkenin kuzeyindeki kayak merkezinde Le Constellation adlı barda yeni yılın ilk saatlerinde çıkan yangında onlarca kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 100 kişininse yaralandığı aktarıldı. Reuters'a göre İtalya Dışişleri Bakanlığı, İsviçre polisinden alınan bilgilere göre yaklaşık 40 kişinin öldüğünü söylese de İsviçreli ilgililer net bir rakam vermedi. Başlangıçta patlama olarak bildirilen yangının nedeni belirsizliğini koruyor bununla birlikte ilgililer, bunun bir saldırıdan ziyade trafik olayı gibi göründüğünü belirtiyor. BFM TV'ye konuşan iki tanık yangının, üzerinde maytap olan şampanya şişelerinin ahşap tavana çok yakın taşınması sonucu başladığını dile getirdi. (Maxime Schmid / AFP) 28/30 31 Aralık 2025 - Sidney'de yılbaşı kutlamalarında Sidney Liman Köprüsü ve Sydney Opera Binası üzerinde gece yarısı gökyüzünü havai fişekler aydınlattı. Avustralya TSİ 16.00 itibarıyla yeni yıla merhaba dedi. Dünyada yılbaşı ilk olarak Samoa ve Kiribati'ye bağlı Kiritimati Adası'nda kutlandı. Avustralya'nın ardından sırasıyla Japonya, Tayvan, Çin ve Rusya yeni yıla girecek ülkeler arasında yer alıyor. (Saeed Khan/AFP) 29/30 30 Aralık 2025 - Peru'nun Cusco bölgesindeki Pampacahua'da, 30 Aralık 2025 tarihinde, Machu Picchu ve Ollantaytambo'yu birbirine bağlayan güzergahta iki tren kafa kafaya çarpıştı. Yetkililer, Peru'nun güneydoğusundaki Machu Picchu'ya giden güzergahta iki turist treni arasında meydana gelen çarpışmada en az bir kişinin öldüğünü ve 40 kişinin yaralandığını aktardı. Yaralılardan yaklaşık 20’sinin durumunun ciddi olduğunu vurguladı. Yaralananlar arasında yabancı turistlerin de bulunduğu aktarıldı. Peru polisi, ağırlıklı olarak turistleri taşıyan trenler arasındaki çarpışmaya ilişkin soruşturma başlattı. (Carolina Paucar/AFP) 30/30 29 Aralık 2025 - Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında yerinden edilmiş bir Filistinli kız çocuk. İsrail ordusu, Bureyc'in doğu bölgelerine hava saldırısı gerçekleştirdi. Refah kentinin doğu bölgeleri topçu atışlarıyla vurulurken, Gazze kentinin doğusu da hedef alındı. Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını vakit kaybetmeksizin her gün ihlal eden İsrail ordusu, Filistinlilere yönelik saldırılarına sürmektedir. Gazze'deki hükümetin verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda, 418 sivil yaşamını yitirdi 1141 kişi yaralandı. Gazze Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü Mahmud Basal, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu evlerini kaybeden Filistinlilerin zorlu kış şartlarına dikkati çekti. Bölgedeki dondurucu hava dalgası nedeniyle Gazze Şeridi'nde içinde bulunduğumuz ay 25 Filistinlinin hayatını kaybettiğini aktaran Basal, bunlar arasında 6 çocuğun olduğunu vurguladı. (Eyad Bala/AFP) İkinci neden, İran'daki karar alma mekanizmasının, dış politikadaki karar vericiler çemberini temelden tanımlamasıdır. Cumhurbaşkanının yetkileri içişleriyle sınırlıdır ve dış politikadaki rolü, İran Dini Lideri'nin kendisine yaktığı yeşil ışıkla sınırlıdır. Şu anda bu yetki, Devrim Muhafızları Ordusu komutanlarının elindedir. İran İslam Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bu yana geçen 47 yıl içinde, dış politika elitinin içindeki figürlerin -ister bu politikayı formüle eden ve etkileyenler, isterse uluslararası toplumda onu temsil edenler olsun- yaptıkları çeşitli konuşmaları analiz ettiğimizde, İran dış politikasının özünde ve amaçlarında bir benzerlik olduğunu fark ederiz. Bu politika için sunulan gerekçelerde farklılıklar görülse de nihayetinde hepsi İran'ın bölgesel eylemlerine dair birleşik bir anlayış ve tasavvuru temsil etmektedir. Başka bir deyişle, İran'da ülke yönetimi birimleri ve kurumları arasında rol çatışması veya anlaşmazlık yoktur. İran devleti, karar alma sürecinde yer bölge bir dizi etkili organizasyon, organizasyon ve şahsiyetten oluşan bir varlık olarak, bölgedeki rolü konusunda çelişkili veya birbirine zıt görüşlere sahip değildir. Bu elitin fikirlerindeki benzerlik, İran siyasi sisteminin işleyiş biçiminden kaynaklanıyor olabilir. Nitekim Anayasayı Koruyucular Konseyi, Hasan Ruhani'nin başkanlığı döneminde olduğu gibi, bazen "reformist akım" tarafından temsil edilen dış politika elitleri de dahil olmak üzere tüm İranlı politikacıları ve yetkilileri seçer. Bu, İran elitinin çok benzer bir ideolojik geçmişe sahip olduğu, ideolojisine ve İslam Cumhuriyeti'ne ve İran Devrimi'nin hedeflerine olan bağlılık derecesine göre değerlendirildiği anlamına geliyor. Yine bu, İran'ın uluslararası sistemdeki rolü konusunda ideolojik bir uzlaşma olduğunu ve İran siyasetindeki hizipsel bölünmelerin üstesinden gelinebileceğini doğruluyor. Anlaşmazlıklar olsa bile, Dini Lider İran dış politikasını yönetme gücünü korudu. İran rejimi, devrim sonrası fikirlerin kurumsallaştırılması olarak adlandırılan şey üzerinde çalıştı ve böylece, İran Devrimi'nin fikirleri ve ideolojisi kurumsallaştı. Kaldı ki bu fikirlerin ve algıların dış politika üzerindeki etkisi açıkça görülüyor. Son olarak, İran rejiminin kendi içinde bölünmeler yaşadığı görüntüsünü pazarlaması, küresel ve Batı medyasında bunun propagandasını yapması, gizlilik perdesiyle örtülü bir rejimin içinden sızan bilgiler olarak bunları İranlı yetkililere atfetmesinin arkasındaki motivasyon, Washington'a kendisi ve müzakere edilebilecek, barış anlaşmasına varılabilecek ve ekonomik durumu iyileştirebilecek ılımlı bir "reformist" akımın var olduğunu göstermek olabilir. Böylece, Washington'un muhalefete veya mevcut rejime alternatif siyasi taraflara kaynak aktarımı uygulama ihtiyacını ortadan kaldırıyor. İranlı yetkililerin rejimin kuruluşundan bugüne kadarki açıklamalarını ve eylemlerini takip etmek, pek çok sesin pek çok strateji anlamına gelmediğini ortaya koyuyor. İran'da roller farklı olabilir ve taktikler çatışabilir, bununla birlikte stratejik çıkarlar herkesin faaliyet gösterdiği ortak zemin olmaya sürmektedir. Savaş sırasında, Hasan Ruhani ve Hatemi gibi reformist ve ılımlı akımların en kritik ve güçlü figürleri sahne dışı kaldığında, bir kardiyolog olan Pezeşkiyan'ın istediği yere ve istediği şekilde balistik füzeler fırlatma gücüne sahip, haydut bir sertlik yanlısı azınlığın formüle ettiği politikaları baltalayan diplomatik süreci yönetmesi düşünülemez. İran satrancında bir şah, çeşitli taşlar ve farklı hamleler vardır, bununla birlikte tahta birdir ve stratejik hedef de birdir. Öte yandan, tar aletinin birçok teli vardır ve aynı anda farklı sesler çıkarabilir, bununla birlikte dinleyici sonuçta yalnızca bir müzik parçası duyar. İran rejimi, pek çok teli ve bazıları keskin, bazıları yumuşak değişik tonları olan bir siyasi tar gibidir. Ancak kendisini çalanın aynı melodiyi üretmek için tüm tellerin aynı sesi çıkarmasına ihtiyacı yoktur. İran satrancı, siyasi bir tar aleti veya kasıtlı bir belirsizlik; hangisini seçerseniz seçin, aynı sonuca varırsınız. *Bu makalede yer bölge fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. Bu makale Independent Türkçe için Independent Arabia gazetesinden çevrilmiştir. Independent Arabia İRANDevrim Muhafızları ve Dini Lider, Washington ve Batı'yı yanıltmak için iç çatışma görüntüsünü nasıl kullanıyor?Hüda RaufPazartesi, Eylül 21, 2026 - 15:45Main image: 

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan / Fotoğraf: AFP

DÜNYADAN SESLERrelated nodes: İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, BM Genel Kurulu için New York’a gidecekTrump'ın İran'a yönelik yaptırım kararları Çin ve ABD kavgasına yol açar mı?İranlı casuslardan muhaliflere yeni tuzak: Sahte MR sonuçları kullandılarLabel: dosyaType: newsSEO Title: İran'ın çelişkili politikasının sırrı: Rol dağılımı mı yoksa bölünme mi?copyright Independentturkish: