İlk pankek benzeri kalıntılar Irak'ta bulundu

Okurlarımız dikkat... Google'da Odatv'yi takip edin Takip Et Antik Yunan kentlerinden Hristiyan dünyasındaki Tövbe Salı (Shrove Tuesday) kutlamalarına kadar uzanan tatlı ya da tuzlu yassı kekler, insanlık tarihinin en temel mutfak ürünlerinden biri olma özelliğini koruyor. Nişasta bazlı sıvı hamurdan hazırlanan yassı kekler olarak tanımlanan pankeklerin –en azından ilkel versiyonlarının– insanlığın en eski ve en kritik gıda maddelerinden biri olduğu kabul ediliyor.

Bu bağlamda, 1560 yılında Hollandalı ressam Pieter Aertsen tarafından gerçekleştirilen The Pancake Bakery adlı eser. Irak’taki Şanidar Mağarası kompleksinde kazı yapan araştırmacılar, dünyanın bilinen en eski pişmiş yemek kalıntılarından bazılarını gün yüzüne çıkardı. Keşfe ilişkin makalenin başyazarı ve Liverpool Üniversitesi’nden arkeobotanik bilim insanı Ceren Kabukçu, gönderdiği e-postada bulguları şu sözlerle açıklıyor: "Tohumların pişirilmeden önce suda bekletildiği görülüyordu. Tohumun yassı bir köfteye dönüştürülüp ezilmeden önce suda bekletilip bekletilmediğini ya da kırılıp kırılmadığını anlayabiliyorsunuz. Buradan yola çıkarak, gıdanın yassı bir hazırlık sürecinden geçtiğini öne sürdük."

Konunun arka planına bakıldığında, bu 70.000 yıllık lezzet, bir başka deyişle insanlık tarihinin ilk "proto-pankek" örneğiydi. Daha önce yapılan araştırmalar, yemek pişirme kültürünün insanların daha büyük, düzenli topluluklara geçtiği, tarım ve hayvancılığı evcilleştirmeye başladığı Neolitik Çağ'da (yaklaşık M.Ö. 7000 - 1700) ortaya çıktığını öne sürüyordu. Ancak son bulgular aksini gösteriyor. Kabukçu, yumrular, kuruyemişler ve tohumlar gibi farklı bitkilerle yemek pişirme kanıtlarının Neolitik Çağ'dan çok daha öncesine dayandığına dikkat çekiyor. Örneğin yaklaşık 30.000 yıl önce Taş Çağı insanları, sazlıklardan ve eğrelti otlarından un elde ediyor; bu tozu muhtemelen suyla karıştırıp sıcak bir kayanın üzerinde pişirerek yassı kekler oluşturuyordu.

Tövbe Salısı'nı havaya krep atarak kutlayanlar. Günümüzde de pankek, pişirmesi en kolay gıdalardan biri olma özelliğini sürdürüyor. Mutfakta yapılması gereken tek şey; buğday, arpa, siyez veya başka bir un türü fark etmeksizin bir nişasta kaynağını almak; üzerine su, süt ve tercihen bir-iki yumurta eklemektir.

Kalın ve kabarık bir pankek elde edilmek isteniyorsa karışıma bir kabartıcı ajan ilave ediliyor. Karışım harmanlandıktan sonra sıcak bir yüzeye dökülüyor ya da kaşıkla koyuluyor; yüzeyde baloncuklar oluşmaya başladığında ters çevrilerek mükemmel altın sarısı-kahverengi bir pankek elde ediliyor.

Konuyla ilgili değerlendirmelere göre, temel pankek tarifi dünyanın dört bir yanında büyük ölçüde aynı kalsa da, farklı ülkeler bu yiyeceği kendilerine özgü kılmanın yollarını bulmuş durumda. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nde pankekler üzerine bolca akçaağaç şurubu ve tereyağı sürülerek servis edilirken, Fransa gibi ülkelerde ve dünyanın farklı coğrafyalarında yerel dokunuşlarla çeşitlenmeye devam ediyor.