Litvanya hava sahasına giren ve düşürülen İHA İtalya'ya mesaj mı?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Litvanya hava sahasına giren bir insansız hava aracının 15 Eylül'de NATO pilotları tarafından düşürülmesi haberlerinin ardından İtalya basını, istihbarat servisinin "Rusya'nın İtalya'ya mesajı" olduğuna dair şüphelerine yer verdi.

Gelen bilgilere göre, litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nauseda, günün ilk saatlerinde ülkenin hava sahasına giren bir insansız hava aracının NATO pilotları tarafından düşürüldüğünü duyurdu.

Litvanyalı ilgililer, ülkenin güneyinde gerçekleşen bu olayda İHA'nın büyük olasılıkla Belarus'tan geldiğini açıkladı. Litvanya'da İHA'nın vurulması vakası, İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto'nun bu ülkeyi ziyaretine denk geldi.

Crosetto, 14-15 Eylül tarihlerinde, "NATO'nun Doğu Kanadı'na" ziyareti kapsamında Bulgaristan, Polonya, Litvanya ve Letonya'da siyasi ve askeri yetkililerle ve NATO operasyonlarında görev alan İtalyan birlikleriyle görüştü.

Uzmanların aktarımına göre, salı günkü Litvanya durağı öncesinde yaşanan olayla ilgili olarak bu ülkedeki Siauliai Hava Üssü'nde yaptığı açıklamada, "Dün gece İtalyan pilotlar müdahalede bulundu ve büyük olasılıkla Rusya'dan gelen bir tehdidi düşürdü" dedi.

İtalya Savunma Bakanlığı da hava kuvvetlerine ait iki Eurofighter savaş uçağının, Litvanya hava sahasını ihlal eden insansız hava aracını etkisiz hale getirdiğini aktardı.

Belirtmek gerekir ki, litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas sosyal medyada yaptığı bir açıklamada, düşürülen insansız hava aracının patlayıcı taşıdığını söyledi.

Dikkat çekici bir gelişme olarak, olay İtalya basınında geniş biçimde yer aldı. Bakan Crosetto daha sonra SkyTg24 kanalına yaptığı açıklamada Litvanya'da düşürülen insansız hava aracının Rusya'ya ait olup olmadığı konusunda şunları söyledi:

"Enkazdan anlaşıldığı kadarıyla bir Şahid gibi görünüyor, en yeni versiyonu değil... Başka hangi ülkelerin bunu fırlatmış olabileceğini bilmiyorum... ama emin değilim, insansız hava aracının Rus olup olmadığını kesin olarak söyleyemem."

Bakan, son aylarda insansız hava araçları ve siber saldırıların "dramatik bir şekilde arttığını" da vurguladı ve bunu Rusya açısından "bir yandan NATO'nun savunmasını ve tepki verme kabiliyetini test etmenin bir yolu, bir yandan da gerilimi artırmanın ve bir şekilde kamuoyuna olumsuz mesajlar göndermenin bir yolu" diye değerlendirdi.

İtalya basınında 16 Eylül Çarşamba günü baş sayfalarda yer alan Litvanya vakasıyla ilgili olarak La Repubblica gazetesi "Litvanya'da Rus drone'u İtalya'ya mesaj" başlığını attı. Gazete, savunma ve istihbarat servislerini kaynak gösterdiği bir analizinde şu ifadeleri kullandı:

Kamuoyunda yankı uyandıran bu gelişmede, "İstihbaratımıza göre, uzaktan kumandalı uçağın Litvanya'daki harekatı, Putin rejiminin Ukrayna direnişinin en inatçı destekçilerinden biri olan Savunma Bakanı'na yönelik bir "hoş geldin" mesajından başka bir şey değil."

Öte yandan gazete, savunma ve istihbarat kaynaklarının bunu bir suikast girişimi olarak değerlendirmediklerini, "somut bir riskin tespit edilmediğini" de yazdı.

Il Messaggero gazetesi de internet sitesindeki haberde "Litvanya'daki insansız hava aracı, Kremlin'den Crosetto'ya bir sinyal" başlığını kullandı.

Corriere della Sera da baş sayfadan verdiği haberde olayın, "Savunma Bakanı Guido Crosetto'nun sahada konuşlandırılmış İtalyan ordusunu ziyaretiyle aynı zamana denk gelmesi nedeniyle daha da rahatsız edici" olduğunu vurguladı. "Bu yüzden istihbarat teşkilatları bunun bir tesadüf olup olmadığını belirlemek için çalışıyor" diye yazdı.

İtalya basını, Savunma Bakanı Guido Crosetto'nun henüz birkaç hafta önce Ukrayna'nın popüler eski savunma bakanı Mykhailo Fedorov'u danışmanı olarak işe aldığını duyurduğunu ve Rusya'nın buna tepki verdiğini de hatırlattı.

Fedorov geçen ay sürecin tamamlanmasıyla sosyal medyada yaptığı açıklamada, "Guido'ya, şahsi desteği ve savunma alanında yenilikler konusunda kendisine danışmanlık yapma teklifi için teşekkür ettim" demişti.

"Duyduğu güven ve kurulan stratejik ortaklık için minnettarım. Bu görevde İtalya'nın modern harp teknolojileri geliştirmesine, savunma sektörünü güçlendirmesine ve yeni küresel güvenlik sınavlarına uyum sağlamasına katkıda bulunacağım" diye ekledi.

Bu, NATO savaş uçaklarının Litvanya hava sahasında bir İHA düşürdüğü ilk olay oldu. Araç ülkenin en büyük ikinci kenti Kaunas yakınlarında düşürülürken 15 Eylül'ün ilk saatlerinde başkent Vilnius ve çevresindeki yerleşimlerde İHA alarmları çaldı.

Bölgede yaşayanlara gönderilen mesajda "güvenli bir yere geçmeleri" ve tehlike geçene kadar beklemeleri çağrısı gerçekleştirildi.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Steering ise Litvanya ve İtalya birliklerinin hızlı ve profesyonel yaklaşımına teşekkür etti ve "NATO bir kere daha hava sahamızı korumaya hazır olduğumuzu gösterdi" dedi.

"NATO topraklarının her bir santimetrekaresini savunmak için 7/24 bir aradayız" diye ekledi. Litvanyalı yetkililer İHA kalıntılarının toplanarak inceleneceğini, bunun silahlı bir İHA olup olmadığının ve Litvanya'ya bilinçli olarak mı gönderildiğinin tespit edilmeye çalışılacağını da belirtti.

Ukrayna'nın destekçilerinden olan Litvanya hem Rusya'yla hem de Belarus'la sınıra sahip. Danimarka, Baltık Denizi'nde Gedser kasabası açıklarında bir Rus savaş gemisinin bölgede rutin gözetim faaliyeti yürüten bir Danimarka helikopterine iki işaret fişeği fırlattığını açıkladı.

Kopenhag hükümeti Rusya Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığı'na çağırdı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Rusya'nın bu eylemini "pervasızlık" olarak niteledi ve amacının göz korkutmak olduğunu da ekledi.

Rusya ise olayı "derinlemesine araştıracaklarını" açıklarken Danimarka helikopterlerini Rus savaş gemileri etrafında "tehlikeli manevralar" yapmakla itham etti.

Danimarka ordusu konu hakkında yaptığı yazılı açıklamada fişeklerden birinin helikopterin yakınından geçtiğini duyurdu. Bundan saatler sonra, ikinci olay da Baltık ülkelerinden Litvanya hava sahasında yaşandı.