Ortam yine gergin!

Yemen’deki İran destekli Husiler’in, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad ile Yenbu bölgesindeki ulusal petrol şirketi Aramco’ya ait tesislere balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlemeleri, Orta Doğu’da gerilimi yeniden artırdı.

Bu gelişmeye paralel olarak, yemen’deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad ile Yenbu bölgesinde yer alan ulusal petrol şirketi Aramco’ya ait tesislere balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi. Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, söz konusu saldırıların Yemen’e yönelik hava operasyonlarına karşılık olarak gerçekleştirildiğini savundu. Seri, Arap koalisyonuna ait Hamis Muşayt ve Taif hava üslerinden Yemen’e bugüne kadar 732 hava saldırısı düzenlendiğini belirterek Suudi Arabistan’ı suçladı.

Öte yandan, saldırıların ardından hedef alınan bölgelerde yangın çıktığını iddia eden Seri, “Sivil noktaları hedef almadık” ifadelerini kullandı, bunun yanı sıra, 15 Eylül’de Mekke civarında önlenen İHA saldırısından sorumlu olmadıklarını kaydetti.

Bu gelişmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump, Camp David’deki hafta sonu programını planlanandan erken tamamlayarak Beyaz Saray’a döndü. Program değişikliği, Yemen’deki Husilerin Riyad’a saldırı düzenlediğini açıklamasının ardından geldi. ABD basınında ve bölgesel kaynaklarda Washington yönetiminin Yemen’deki Husi hedeflerine yönelik olası seçenekleri değerlendirdiğine ilişkin haberler yer aldı. Ancak Beyaz Saray’dan yeni bir askeri operasyona ilişkin resmi duyuru yapılmadı.

Öte yandan ABD Dışişleri Bakanlığı ile bölgedeki çeşitli Amerikan diplomatik temsilcilikleri, güvenlik uyarıları yayımladı. Irak, Lübnan, Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD’nin büyükelçilikleri, Orta Doğu’daki gerilimlerin “beklenmedik bir şekilde tırmanabileceğini” belirterek, bölgede bulunan vatandaşlarına güvenlik uyarısı yaptı.

‘Suudi Arabistan’a destek sağlayabiliriz’ Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan’ın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve altyapısına yönelik ciddi saldırılar gerçekleştirildiğini belirterek, Mekke İttifakı kapsamında üye ülkelerin birbirlerine karşı sorumlulukları bulunduğunu hatırlattı.

Son saldırılar ve Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan arasında oluşturulan Mekke İttifakı’nın geldiği noktaya ilişkin bilgiler veren Fidan, ittifakın “iyi bir aşamada” olduğunu belirtti. Suudi Arabistan’ın, İran ile ABD arasındaki çatışmanın içine çekilmemesi gerektiğini vurgulayan Bakan Fidan, Riyad’ın ihtiyaç duyması halinde özellikle bazı teknik alanlarda askeri destek sağlanabileceğini belirtti. Fidan, “Bu noktada askeri ihtiyaçları özellikle belli teknik konularda olabilir. Bunu da karşılama yönünde de bir sıkıntımız olmaz” ifadelerini kullandı.

Hakan Fidan, “Ülkelerin birbirlerine karşı bir müttefiklik sorumluluğu var. Cumhurbaşkanımız da sözünün eri olan bir lider. Devlet olarak imza attığımız bir konu var. Bu konuda bir dayanışma içerisindeyiz” dedi, Türkiye’nin gelişmeleri yakından takip ettiğini belirtti.

Konu hakkında yapılan değerlendirmelerde, ‘Şu an kararname aşamasındayım!’ ABD Başkanı Donald Trump, “Fox News” kanalına yaptığı açıklamada, “Şu anda karar verme aşamasındayım. Çok da uzak olmayan bir gelecekte çok büyük şeyler olacak. Masadaki seçenekler İran’ı tamamen yok etmek, ekonomik olarak çürümeye bırakmak ya da bir anlaşma yapmak. Uslu dursalar iyi olur” ifadelerini kullandı. Trump, Tahran yönetiminin geri adım atmaması halinde çok yakında büyük adımlar atılacağını söylerken, eyleme geçmek için fazla zaman kalmadığına işaret etti. Yakın zamanda somut adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Trump, “Çok uzak olmayan bir gelecekte harekete geçilmeli” çağrısında bulundu.

Konu hakkında yapılan değerlendirmelerde, ‘Pezeşkiyan ile görüşmeye hazırım’ ABD Başkanı Donald Trump, İran konusunda karar verme aşamasına girdiğini ifade ederek, Tahran’ın “uslu davranmaması” halinde “büyük gelişmelerin yaşanacağını” belirtti. İran konusunda masada üç seçenek olduğunu dile getiren Trump, “BM toplantısında Pezeşkiyan ile görüşmeye hazırım” dedi.

Değerlendirmelere göre, i̇ran’dan Hürmüz ültimatomu İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin şartları yerine getirilmediği ve ABD taahhütlerini uygulamadığı sürece Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını söyledi. İran resmi haber ajansı IRNA’nın haberine göre Kalibaf, diplomasi sahnesinde “akılcı ve pazarlığa kapalı” bir tutum izlediklerini dile getirirken, İran’ın mesaj ve şartlarının aracılar vasıtasıyla ABD’ye iletildiğini ifade etti. Kalibaf, “Bu şartlar yerine getirilmediği sürece, İran halkının meşru hakları tanınmadıkça ve ABD taahhütlerini uygulamadıkça, hiçbir şekilde müzakerelerden öncesine dönülmeyecek ve Hürmüz Boğazı açılmayacak” dedi.