Putin ile Paşinyan arasında AB tartışması

Kremlin Sarayı'ndan yapılan açıklamaya göre, Putin ve Paşinyan, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi kapsamında bir araya geldi.

Görüşmenin başında konuşan Putin, Ermenistan ile stratejik ortaklık ve müttefiklik ilkelerine dayalı dostane ve karşılıklı faydayı sağlayan ilişkilerin geliştirilmesinden yana olduklarını belirterek, "Bu, Ermeni halkının ve Rusya'nın temel çıkarlarına hizmet ediyor ve iki halkın tarihi kökleriyle örtüşüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Putin, Rusya'nın, yüzde 30'luk payla Ermenistan'ın hem en büyük ticari hem de ekonomik ortağı ve ekonomisinin önemli yatırımcılarından biri olduğunu kaydederek, "Bu yılın ilk yarısında ikili ticaret hacmi 2,5 milyar dolara ulaştı. Sanayi, tarım, madencilik, barışçıl nükleer enerji, ulaşım ve dijital ekonomi alanlarında karşılıklı yarar sağlayan projeler yürütülüyor." ifadesini kullandı.

Ermenistan'ın AB'ye yönelimini değerlendiren Putin, bunun, Ermenistan ve Ermeni halkının meşru hakkı olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Ermenistan egemen bir devlettir. Ermeni halkı, ülkenin gelişim yönünü belirleyebilir. Ancak bu, Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyeliğindeki üyelik açısından zorluklar yaratıyor, Ermenistan'ın AEB pazarındaki avantajlarını kaybetmesi ve mevcut ticaret zincirlerinin kopması riskini doğuruyor. Bu nedenle, Ermeni halkı, ülkenin gelecekteki siyasi ve ekonomik rotasının belirlenmesi konusunda fikrini söylemeli. Ancak ilgili kararlar alınırken mevcut gerçeklerin objektif şekilde değerlendirilmesi önemli."

Ermeni halkının her türlü tercihine saygı duyacaklarını dile getiren Putin, "Ermenistan nasıl karar verirse, öyle olacak. Ancak olası kararlar doğrultusunda kendi ticaret ve ekonomi politikamızı yeniden düzenlememiz gerekiyor. Bu nedenle, bu konuda mümkün olan en kısa sürede karar vermenizi istiyoruz." dedi.

Putin, bu konuda Ermenistan'da referandum yapılması gerektiğini vurgulayarak, "Bu konuda ne kadar erken karar alırsak, o kadar iyi olur. Çünkü bizim de özellikle ekonomi alanında Ermenistan'la ilişkilerimizi nasıl geliştireceğimizi anlamamız gerekiyor." diye konuştu.

AB ve AEB standartlarının birbiriyle çeliştiğine işaret eden Putin, Avrupa ile zamanında bu konuda anlaşamadıklarını söyledi.

Putin, "Bu bağlamda, Avrupa ürünlerinin Ermenistan üzerinden pazarımıza girmesi konusunda mutlaka sorunlar ortaya çıkacak. Ortada bin soru var. Bu alanda neler yaşanacağını anlamak istiyoruz." ifadesini kullandı.

- Paşinyan: "Referandum düzenlenmesi fikrinden vazgeçtik"

Ermenistan Başbakanı Paşinyan da Rusya ile ilişkileri geliştirmek ve derinleştirmekten yana olduklarını dile getirdi.

Son yıllarda bölgedeki durumda değişiklikler yaşandığına işaret eden Paşinyan, "Rusya ile Ermenistan arasındaki ilişkiler çatışma ortamında farklı bir anlam taşıyordu. Şimdi ise bölgede barışın tesis edilmesiyle birlikte, durumun artık yeni bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz." dedi.

Geçen yıl AB'ye üyelik sürecini başlatma yönünde yasa kabul ettiklerini anımsatan Paşinyan, bu nedenle referandumun düzenlenmesi fikrinden vazgeçtiklerini belirterek, "Bu yasayı referandumu düzenlememek için kabul ettik. Ülkemiz ve halkımızın alternatif seçeneklere sahip olması bizim için çok önemli. Bu, meşru bir hedef." görüşünü paylaştı.

Paşinyan, Rusya ile Ermenistan arasındaki anlaşmaları ve AEB'deki anlaşma çerçevesini incelediklerini, Ermenistan'ın yükümlülükleri konusunda herhangi bir ihlal tespit etmediklerini aktardı.

Başbakan Paşinyan, Ermenistan'ın AEB'den ayrılacağını bildirmediklerini söyledi.

Görüşmede tekrar sözü alan Putin, Paşinyan'ın bu konudaki sözlerine katılmadığını vurgulayarak, şu değerlendirmede bulundu:

"Şimdi sizinle konuşacağız. Sizinle her konuda, özellikle de bu konuda tartışmak ilgimi çekiyor. Ancak görüşlerinize katılmıyorum. AEB'den ayrılacağını bildirmediğinizi söylediniz. Başka bir ekonomik örgüte katılım sürecinin başlatılmasına ilişkin yasanın kabul edilmesi, fiilen birliğimizden ayrılma yönünde bir bildirim anlamına geliyor. Çünkü her iki örgüte de aynı anda üye olmak mümkün değil. Sorun da burada. Bunları ele alacağız."

Paşinyan da bunun üzerine, "Şu anda böyle bir tercih yapma zamanı henüz gelmedi. Buna şu an ihtiyaç yok. Şu an alternatif bir yolumuz yok. Alternatif yol bulunduğunda tercihimizi yapacağız. Bunu referandumla veya referandumsuz yapacağız." dedi.

Putin ise buna cevaben, "Halkın her zaman bir seçeneğinin olması gerektiği konusunda hemfikirim. O halde bunu yapın ve konuyu kapatalım. Hepsi bu. En basit yol, halka başvurup ne istediğini sormaktır. Bunu mu istiyorsunuz, yoksa şunu mu? Hepsi bu." sözlerini sarf etti.