Senelerce toprağın altında kaldı! 560 milyon yıl sonra tesadüfen gün yüzüne çıktı

Norveç'in Kuzey Kutbu'na yakın Finnmark bölgesinde, sıradan bir koyun otlağında bilim dünyası açısından son derece kritik bir fosil keşfedildi. Uçurumdan koparak parçalanan kayaların içinden, yaklaşık 560 milyon yıl önce yaşamış Charnia adlı canlıya ait üç boyutlu bir fosil çıktı.

Norveç’te bir koyun otlağında 560 milyon yıllık fosil bulundu. (Haberin fotoğrafları Yorick Veenma'dan ve Takvim Foto Arşivi'nden alınmıştır.)

KOYUN OTLAĞINDAKİ KAYALAR BÜYÜK KEŞFİN KAPISINI AÇTI SciTechDaily'de yer alan habere göre eğrelti otunu andıran görüntüsüyle dikkat çeken Charnia, Dünya'daki en eski karmaşık canlılardan biri olarak kabul edilen Ediyakaran Dönemi canlıları arasında yer alıyor. Yeni bulunan örneğin en önemli özelliği ise milyonlarca yıl boyunca yassılaşmadan, üç boyutlu yapısını büyük ölçüde korumuş olması.

Fosilin, Charnia adlı antik bir canlıya ait olduğu belirlendi. Keşfin ortaya çıkışı oldukça tesadüfi oldu. Norveç'in kuzeyindeki bir uçurumdan kopan kayalar, koyunların otladığı alana düştü ve parçalandı. Araştırmacılar, kırılan kaya parçalarının içinde şimdiye kadar bölgede görülmemiş kadar iyi korunmuş fosiller bulunduğunu belirledi.

Bu buluntu, İskandinavya'da doğrulanan ilk Charnia fosili olma özelliğini taşıyor. Aynı zamanda Avrupa'da bu tür için uzun yıllar sonra ortaya çıkarılan ilk büyük yeni fosil alanlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Edinilen bilgilere göre, charnia, Dünya’nın en eski karmaşık canlılarından biri kabul ediliyor. Bölgede daha önce antik deniz tabanında yaşamış organizmaların izlerine rastlanmıştı. Ancak canlıların kendilerine ait fosillerin bulunmaması, bu alanın geçmişteki yaşam hakkında sınırlı bilgi vermesine neden oluyordu.

Fosil, üç boyutlu yapısını büyük ölçüde korumayı başardı. Charnia, yaklaşık 560 milyon yıl önce, Dünya'da karmaşık yaşamın yeni yeni ortaya çıktığı Ediyakaran Dönemi'nde yaşadı.

Bugünkü bitkilere benzeyen görüntüsüne rağmen Charnia bir bitki değildi. Yumuşak gövdeli bu canlı, deniz tabanına tutunarak yaşamını sürdürüyor ve bulunduğu yerde sabit kalıyordu.

İlgili kaynakların aktardığına göre, canlının ağzı, belirgin organları ya da hareket etmesini sağlayan uzuvları bulunmuyordu. Genel yapısı, sıvıyla dolu bir kese ve bunun çevresinde uzanan dallı bölümlerden oluşuyordu.

Konuyla ilgili değerlendirmelere göre, keşif, İskandinavya’daki ilk doğrulanmış Charnia fosili oldu. Ediyakaran canlılarının fosilleşmesi oldukça zor. Bunun temel nedeni, dönemin canlılarının büyük bölümünün yumuşak gövdeli olması ve sert iskeletlere sahip olmaması.

Bu nedenle günümüze ulaşan fosillerin kritik bir kısmı, kaya katmanlarının altında ezilmiş canlıların yalnızca yüzeyde bıraktığı izlerden oluşuyor.

Norveç'te bulunan Charnia örneği ise bu açıdan farklılık gösteriyor. Araştırmacılara göre canlı, deniz altında meydana gelen bir çığın ardından hızla tortuların altında kaldı. Tortuların organizmanın gövdesini doldurması sayesinde fosil, üç boyutlu yapısını koruyabildi.

MİLYONLARCA YILLIK FOSİLDE DAHA ÖNCE GÖRÜLMEYEN AYRINTILAR ORTAYA ÇIKTI Fosilin üç boyutlu yapısı, araştırmacılara daha önce düzleşmiş örneklerde görülemeyen bazı ayrıntıları inceleme fırsatı verdi.

Bilim insanları, canlıdaki her bir dal boyunca uzanan ve "omurga" olarak tanımlanan ince çıkıntıları tespit etti. Bu ayrıntılar, Charnia'nın vücut yapısının ve nasıl yaşadığının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Dikkat çekici bir gelişme olarak, canlının Ediyakaran Dönemi’nde deniz tabanında yaşadığı düşünülüyor. Cambridge Üniversitesinden araştırmacılar, aynı canlıyı farklı bir korunma biçiminde incelemenin, daha önce fark edilmeyen özelliklerin ortaya çıkarılmasını sağladığını belirtti.

Gündemin en çok konuşulan başlıklarından biri olan bu konuda, yaklaşık 560 milyon yıllık bu fosil, Dünya'da hayvan benzeri karmaşık yaşamın ilk dönemlerine ilişkin kritik ipuçlarından birini sunuyor. Bulgular, Palaeontology dergisinde yayımlandı.