Tayvan'da yerel seçimler: Güney neden DPP'ye, kuzey neden KMT'ye yakın?

Dikkat çeken bilgilere göre; tayvan kasım ayı sonunda yapılacak yerel seçimlere hazırlanıyor. Elbette sandıklar sadece belediye başkanlarını ve yerel yöneticileri belirlemek için kurulmayacak. Bilindiği üzere, aynı zamanda iktidardaki Demokratik İlerleme Partisi’nin (DPP) siyasi gücünün, muhalefetteki Kuomintang’ın (KMT) toparlanma kapasitesinin ve Tayvan Halk Partisi’nin (TPP) en büyük üçüncü parti olarak seçim dengelerini ne ölçüde değiştireceğinin sınandığı bir siyasi mücadele olacak. Tayvan’da seçimler denilince ülke yönetimi karpuz gibi ikiye yarılıyor adeta. Gündeme gelen gelişmeye göre, tayvan’ın kuzeyi ve güneyi arasındaki siyasi farklılıklardan bahsediyorum. KMT’nin en güçlü olduğu bölgeler Ada’nın kuzey ve orta kısmında bulunurken güneyde DPP’nin geleneksel oy tabanı öne çıkıyor. TPP ise özellikle mevcut 2 büyük partiye alternatif arayan seçmenler açısından önem taşıyor. Son genel seçimlerde büyük sıçrama yapan TPP, meclisteki en büyük üçüncü parti konumunu almıştı. İlk bakışta bu tablo, coğrafi bir siyasi bölünme gibi görünebilir. Ancak Tayvan siyasetinin arkasında tarihsel, toplumsal ve ideolojik nedenler var. Çan Kay-şek’in toprak reformu ve güneyin siyasi paradoksu Tayvan siyasetinin en ilginç tarihsel meselelerinden biri, KMT yönetiminin 1950’li yıllarda uyguladığı toprak reformları. Mao Zedong’a karşı iç savaşı, Amerikan desteğine rağmen kaybederek Tayvan’a sığınan Çan Kay-şek yönetimi, savaş sonrası dönemde büyük toprak sahiplerinin gücünü sınırlayan, kiracı çiftçilerin koşullarını iyileştiren ve toprağın daha geniş bir kesimin mülkiyetine geçmesini sağlayan politikalar uyguladı. Özellikle 1953’te hayata geçirilen “Toprak İşleyene” programı, Tayvan’ın kırsal toplumsal yapısında kritik bir dönüşüm yarattı. Bu reformlar, ekonomik ve toplumsal açıdan başarılı sonuçlar doğururken mevcut toprak sahibi seçkinlerin ekonomik gücünü de zayıflattı. Dolayısıyla KMT’nin toprak reformu sadece bir kalkınma politikası olarak karşımıza çıkmıyor. KMT’nin Ada’da eski yerel güç odaklarını dönüştüren bir siyasi müdahalede bulunduğunu söylemek gerekiyor. Burada ilginç bir paradoks ortaya çıkıyor. Şöyle ki KMT yönetiminin gerçekleştirdiği reformlar, uzun vadede kendi siyasi rakibinin güçlenebileceği toplumsal koşulların oluştuğu bir dönemin de parçasıydı. Çan Kay-şek toprak ağalarına karşı gelmiş geçmiş en iyi uygulamalardan birini yaparak güneydeki toprak ağalarından aldığı bölgeleri eşit bir şekilde dağıtıyor. Kısa sürede büyük bir toprak reformu icra ediliyor. O yüzden Güneyliler zenginliklerini kaybediyor ve KMT’ye karşı sınıfsal bir tavır alıyorlar, hatta birçoğunun KMT’den nefret ettiğini söyleyebilirim. Öte yandan DPP, 1980’li yıllarda “demokrasi” retoriğini yükselterek ve “Tayvan kimliği” oluşturma yanlısı muhalefetin içinden doğdu. Zamanla Çin’den ayrı bir siyasi kimlik vurgusunu öne çıkaran bir parti hâline ulaştı. Güneydeki güçlü örgütlenmesi ve yerel siyasi ilişkileri sayesinde de geleneksel bir seçmen tabanı oluşturdu. Böylece tarihsel olarak KMT’nin ülke yönetimi eliyle dönüştürdüğü toplumsal yapı DPP ve birlikte farklı bir siyasi rekabetin zeminine dönüştü. DPP’nin ABD yanlısı çizgisi ve Çin meselesi Bugünkü seçimlerin ulusal siyaset açısından en kritik boyutu, Tayvan’ın Çin’le ilişkilerinin nasıl şekilleneceği. DPP, Tayvan’ın ayrı siyasi kimliğini ve Pekin karşısında özerk hareket etmesini savunan çizgisiyle öne çıkıyor. Partinin Washington’la geliştirdiği güvenlik ve siyasi ilişkiler de bu yaklaşımın kritik bir parçası. DPP’nin Çin karşıtı politikaları ve ABD’yle yakınlaşması, Tayvan Boğazı’ndaki gerilimi artıran uluslararası bir jeopolitik meseleye çeviriyor. Bu nedenle DPP’nin siyasi çizgisini ABD’nin Asya-Pasifik stratejisinden bağımsız değerlendirmek mümkün değil. KMT ise Çin’le ilişkilerde diyaloğu, ekonomik temasları ve gerilimin azaltılmasını öne çıkarıyor. KMT lideri birkaç ay evvelden Anakara’ya giderek Çin lideri Şi ve görüştü ve özellikle Nanjing’de “Japon emperyalizmi” üzerine yaptığı konuşma ve dikkat çekti. Tayvan Halk Partisi de Pekin’le ilişkilerde pragmatik bir yaklaşım ve iki büyük parti arasındaki kutuplaşmanın aşılması söylemiyle hareket ediyor. Bununla birlikte KMT ve TPP’nin Çin’e daha ılımlı yaklaşması, iki partinin Çin’le siyasi birleşme konusunda aynı görüşü paylaştığı anlamına gelmiyor. Her iki parti de kendi siyasi çizgisi ve seçmen tabanı doğrultusunda hareket ediyor. Daha çok mevcut statüko korunsun çizgisindeler. Bu nedenle yerel seçimlerde alınacak sonuçlar, doğrudan Çin politikasına ilişkin bir referandum olarak yorumlanmamalı. Yerel yönetimlerde adayların kişisel özellikleri, belediye hizmetleri ve yerel sorunlar da seçmen davranışını belirliyor. Buna rağmen sonuçlar, partilerin ulusal düzeydeki siyasi iddiaları açısından kritik bir gösterge olacak. Muhalefetin sınavı KMT ve TPP birlikte hareket edebilecek mi? Seçimlerin kaderini belirleyebilecek başlıklardan biri de KMT ve TPP arasındaki iş birliğinde yatıyor. İki parti, DPP karşısında daha güçlü bir alternatif oluşturabilmek için bazı bölgelerde ortak aday çıkarma yoluna hareket etti. Ancak bu iş birliği bütün seçim bölgelerinde sağlanamadı. Aday belirleme süreçleri, yerel siyasi çıkarlar ve iki partinin kendi örgütsel hesapları, ortak hareket etmenin önündeki engeller arasında yer alıyor. Eylül 2026'da Hsinchu’daki yerel seçim iş birliğinin sona erdiğine ilişkin gelişmeler de bu sorunu ortaya koydu. Muhalefetin bir bölgede ortak aday çıkaramaması, DPP’nin oyları azalsa bile seçim yarışında avantaj elde etmesine yol açabilir. KMT ve TPP’nin iş birliği yaptığı bölgelerde muhalif kesim seçmenlerinin tek bir aday etrafında birleşmesi, DPP açısından ciddi bir meydan okuma oluşturuyor. Buna karşılık iki partinin ayrı adaylarla yarıştığı bölgelerde oyların bölünmesi, yönetimi elinde bulunduranlar partisinin işini kolaylaştıracaktır. Dolayısıyla seçim sonuçlarını değerlendirirken yalnızca hangi partinin kaç belediye kazandığına bakmak yeterli olmayacak. Ortak aday çıkarılan bölgelerle çıkarılmayan bölgeler arasındaki farklar da dikkatle incelenmeli. DPP oy kaybetmeye devam eder mi? Ocak ayında 25 günden fazla Tayvan’da bulunmuş ve yüzlerce insanla görüşme fırsatı bulmuştum. İktidar partisi DPP ve KMT yetkilileriyle de buluşup Ada’nın siyasi nabzını tutmaya çalışmıştım. Son gelişmelerle birlikte değerlendirdiğimde tahminim, DPP’nin bu seçimlerde de siyasi olarak gerilemeye devam edeceği ve bazı bölgelerde oy kaybedeceği yönünde. DPP açısından asıl mesele, Tayvan kimliği ve Çin karşıtlığı üzerinden oluşturulan siyasi mobilizasyonun yerel yönetimlerdeki performansın önüne ne kadar geçebileceği. Seçmenler, ulusal güvenlik ve kimlik tartışmalarını önemsemeye devam etseler bile günlük hayatlarını doğrudan etkileyen ekonomik sorunları, belediye hizmetlerini ve yerel yönetimlerin başarısını da dikkate alıyor. Ayrıca Trump’lı ABD’nin Atlantik ittifakını dağıtmaya yönelik söylemleri ve müttefiklerine karşı sert tutumu da Ada halkında soru işaretleri oluşturuyor. Bu noktada Tayvan siyasetinin kritik bir özelliği ortaya çıkıyor: Seçmenlerin tamamı partilere değişmez bir bağlılık göstermiyor. Partilerin geleneksel ve sadık seçmenleri tartışmasız biçimde var. Ancak kararsız seçmenler, adayların performansına ve siyasi koşullara göre tercihlerini değiştirebiliyor. Daha evvelden DPP’ye oy veren bir seçmenin sonraki seçimde KMT’ye veya TPP’ye yönelmesi söz konusu Tayvan ise oldukça olası. Bu esneklik, yönetimi elinde bulunduranlar partileri açısından kritik bir baskı mekanizması oluşturuyor. Seçmen, siyasi kimliği ne olursa olsun, yerel yönetimden memnun kalmadığında iktidarı cezalandırabiliyor. Bu da hiçbir partinin geleneksel kalesini sonsuza kadar garanti altında göremeyeceği anlamına geliyor. Yerel seçimler ulusal siyasetin habercisi olabilir mi? Tayvan’daki yerel seçimlerin önemi, belediye başkanlıklarının dağılımından daha büyük. KMT ve TPP’nin güçlü bir sonuç elde etmesi, DPP’nin siyasi meşruiyetini ve ulusal düzeydeki hareket alanını tartışmaya açacaktır. Böyle bir sonuç, DPP’nin Çin politikası ve ABD’yle ilişkileri konusunda da yeni bir siyasi değerlendirme dönemini başlatabilir. Elbette not düşmek gerekir ki yerel seçimlerdeki başarı, tek başına başkanlık seçiminin sonucunu belirlemeyecektir. Yerel seçimlerde adayların kişisel popülerliği ve bölgesel meseleler her yerde olduğu gibi Tayvan’da da ağırlık kazanabiliyor. Genel seçimlerde ise dış politika, güvenlik, ekonomi ve Tayvan’ın geleceğine ilişkin tartışmalar çok daha belirleyici hâle geliyor. Yine de KMT ve TPP’nin birlikte hareket edebildiği bölgelerde elde edeceği başarı, muhalefetin ulusal düzeyde de ortak hareket edebileceğine ilişkin kritik bir işaret olacaktır. Tersine, ortak aday çıkarılamayan bölgelerde yaşanacak kayıplar, muhalefetin önündeki temel sorunun yalnızca DPP’nin oylarını düşürmek değil, kendi seçmenini aynı siyasi hedef etrafında birleştirmek olduğunu gösterebilir. Sonuç olarak önümüzdeki seçimlerde DPP’nin oy kaybetmesi ve KMT ve TPP’nin güç kazanması ihtimalini ciddiye almak gerekiyor. *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer bölge görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. TAYVANOrçun Göktürk Independent Türkçe için yazdı Orçun GöktürkPerşembe, Ekim 22, 2026 - 11:00Main image: 

28 Kasım'da yapılacak yerel seçimler öncesinde Tayvan'da siyasi partiler kampanyalarını sürdürüyor. Seçim sonuçları, DPP'nin yönetimi elinde bulunduranlar performansının yanı sıra KMT ve TPP arasındaki iş birliğinin gücünü de ortaya koyacak / Fotoğraf: Reuters

TÜRKİYE'DEN SESLERType: newsSEO Title: Tayvan’da yerel seçimler: Güney neden DPP’ye, kuzey neden KMT’ye yakın?copyright Independentturkish: