Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'yi neden uçağın merdivenlerinde bekledi?

Yazıya bir soruyla başlayalım: ABD, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Arakçi'ye Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nedeniyle New York'a gelmesi için neden vize sundu? Tahran ve Washington savaş halindeyken, Trump yönetiminin İran'ın üst düzey yetkililerine vize vermesi birçok kritik değişimin ve gelişmenin habercisi olarak değerlendirilebilir. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, her ne kadar Trump, çok sert bir ekonomik abluka uygulayarak İran'ı çökerteceklerini söylese de bunun kısa vadede sonuç vermeyeceğini biliyor. Evet, İran'ın sıkıntıları sürekli artsa da direnci kırılmış değil. Konuya dair değerlendirmeler incelendiğinde, i̇ran ekonomisinin gördüğü ekonomik yük her geçen gün katlayarak büyüyor. Askeri alanda ciddi kayıplar yaşanıyor. İran'ın daha ne kadar dayanabileceğini sorgulayanların sayısı arttı. Ama savaş uzadıkça ABD açısından da işler iyi gitmiyor. Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışının kesilmesi sadece İran ve Körfez ülkelerini değil, ABD ekonomisini de ciddi şekilde etkiliyor. Dolayısıyla bu savaş ABD açısından sürdürülebilir olmaktan çoktan çıktı. Attığı tüm adımlara ve yaptığı hamlelere rağmen ABD ne askeri ne siyasi ne ekonomik ne de diplomatik bir başarıya ulaşamadı. Uzun lafın kısası, iki ülke yönetimi de savaşı bitirme niyetinde. Bu düşünce Amerikan tarafında daha ağır basıyor. Trump bu sorundan bir an evvelden kurtulmak istiyor. Görünen o ki taraflar, New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurul toplantılarını bir fırsata dönüştürmek istemişler. Özellikle Amerikan tarafından gelen bilgilere göre heyetler, New York'ta yüz yüze görüşme konusunda 2 hafta evvelden anlaşmış. Bu da savaşı bitirecek asıl anlaşmanın temelinin New York'ta atılmış olabileceğini gösteriyor. İlk adımın Hürmüz'ün açılması ve İran'a ablukanın kaldırılması olması bekleniyor. Bakmayın Trump'ın tehditlerine. İranlılara vize verilmesini, New York'a gelmelerini isteyen o. BM kürsüsünden İran'ı yok edeceğini söyleyen Trump, birkaç saat akabinde da "İran'la çok verimli görüşmeler" yapıldığını duyurabiliyor. Söz konusu verimli görüşmenin Trump'ın özel temsilcisi Witkoff ve Arakçi arasında yapıldığını ve 3 saat 10 dakika sürdüğünü dikkate alırsak, bunu savaşın sonlandırılmasına ilişkin kritik gelişmelerin habercisi olarak değerlendirebiliriz. Trump'ın, "İran'la çok verimli görüşmeler" yapıldığını söylemesi bile petrol fiyatlarının düşmesine yol açtı. Evet, Trump tehditle övgü arasındaki gelgitlerine devam ederken, İran'ın da New York'ta yakalanan fırsatı kaçırmak istemediği anlaşılıyor. Çin Devlet Başkanı Şi'nin Trump tarafından bizzat havaalanında karşılanmasına da sadece Washington-Pekin ilişkileri açısından değil, savaşın bitirilmesi çabaları açısından da bakmak gerekiyor. Trump, Şi'den İran'la olan yakın ilişkilerini savaşın sonlanması için kullanmasını isteyecektir. Şi de Trump'tan savaşı durdurmasını talep edecektir. Ciddi bir petrol kıtlığı yaşamaya başlayan Çin, Hürmüz'ün bir an evvelden açılmasını istediği için savaşın bir an evvelden bitirilmesinden en çok yararlanacak ülke yönetimi konumundadır. Çin sadece Hürmüz'ün değil, ihraç ettiği ürünleri taşıyan gemilerin geçtiği Bab el Mendeb'in de kapanmasını istemiyor. Bu nedenle 2 ülke yönetimi ülke yönetimi başkanlarının görüşmelerinde Hürmüz ve Bab el Mendeb Boğazlarının durumunun kritik gündem maddesi olması doğaldır. Trump da biliyor ki eğer savaşı sonlandırmazsa Çin, İran'a füze ve İHA parçaları tedarikine devam edecek. İran da direnmeyi sürdürecek. Nitekim savaşın başından bu yana Çin'den İran'a füze ve İHA parçaları taşıyan 1300'den fazla kargo uçağı hareket etti. Çin bununla da kalmadı, başta Ürdün olmak üzere Ortadoğu ülkelerindeki Amerikan üslerinin uydu görüntülerini vererek İran'ın isabetli saldırılar yapmasını sağladı. ABD'nin Tayvan'a silah satışı, ticaret savaşlarını durduran Pusan Anlaşması'nın uzatılması, yapay zekâ gibi sorunlar tartışmasız biçimde masada durmaya devam edecektir, ama asıl gündem maddesi İran savaşı olacaktır. İran savaşı önümüzdeki 1 ay içinde çözülmezse, dünyanın akaryakıt kıtlığıyla ve görülmemiş yüksek fiyatlarla tanışmak zorunda kalacağı biliniyor. Çünkü "Uluslararası Acil Durum Petrol Stokları" tükenme noktasına ulaştı. 6 ayı aşkın bir süredir devam eden İran savaşı sırasında Acil Durum Stokları her gün 2,9 milyon varil eridi. Uluslararası Acil Durum Petrol Stoklarında sadece 97 günlük petrol kaldı. Bu durum sadece bizi değil, başta ABD, Çin ve Avrupa Birliği olmak üzere tüm ülkeleri ağır bir şekilde etkileyecek. ABD başkanları yaklaşık 65 yıldır hiçbir yabancı ülke yönetimi başkanını havaalanına kadar giderek uçağın merdivenlerinde beklememişti. Bunca yıl akabinde Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'yi uçağın merdivenlerinde bekliyorsa durum vahim demektir. Trump, İsrail'in başına sardığı İran savaşından çıkış yolunu Şi aracılığıyla bulmayı umuyor. *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer bölge görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. DONALD TRUMPŞİ CİNPİNGÇİNABDgürbüz evrenGürbüz Evren Independent Türkçe için yazdı Gürbüz EvrenCuma, Eylül 25, 2026 - 09:15Main image: 

Fotoğraf: AP

TÜRKİYE'DEN SESLERType: newsSEO Title: Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'yi neden uçağın merdivenlerinde bekledi?copyright Independentturkish: