Çin Devlet Başkanı Şi'den BRICS ülkelerine, "Orta Doğu'da barış için rol üstlenme" çağrısı

DünyaÇin Devlet Başkanı Şi'den BRICS ülkelerine, "Orta Doğu'da barış için rol üstlenme" çağrısıÇin Devlet Başkanı Şi Cinping, BRICS ülkelerinden, ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da tırmanan savaşın sonlandırılması ve barışın tesisi için üzerine düşen rolü üstlenmelerini istedi.Emre Aytekin12 Eylül 2026•Güncelleme: 12 Eylül 2026PEKİNÇin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Devlet Başkanı Şi, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi'nde konuştu.

Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki durumun hassasiyetini sürdürdüğünü, savaşın bölge halkları açısından büyük kayba yol açtığını ve uluslararası toplumun ortak menfaatlerine hizmet etmediğini kaydeden Şi, BRICS ülkelerinin bölgede barışın tesisi için üzerine düşen rolü üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

Çin lideri, grubun, uluslararası düzeni daha adil ve eşit hale getirmek için birlikte çalışması gerektiğine işaret ederek, "BRICS ülkeleri tarihin doğru tarafında yer almalı." ifadesini kullandı.

Hindistan'da düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlamasının ardından grubun liderler düzeyindeki ilk buluşması oldu.

Savaşın, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiyle birlikte enerji güvenliği alanında ortaya çıkardığı kriz, Rusya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi enerji tedarikçisi ülkeler ile Çin, Hindistan ve Endonezya gibi büyük nüfuslu enerji ithalatçısı ülkeleri bir araya getiren grubun bu konuda yapacağı tartışmaları önemli hale getiriyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı, küresel enerji güvenliği açısından yarattığı krizin yanı sıra BRICS'in yeni üyeleri arasında çatışmaya da yol açmıştı. İran, ABD ve İsrail'e yönelik misillemelerinde BAE ve Suudi Arabistan'ı hedef alan saldırılar düzenlenmişti.

İran'ın önemli bir enerji nakil hattı olan Hürmüz Boğazı'nı kapatması, enerji ihracatçısı bölge ülkelerinin yanı sıra enerji tedariki için bölgeye bağımlılığı yüksek Çin ve Hindistan gibi büyük pazar ülkelerini olumsuz etkiliyor. Nakil krizinin enerji fiyatlarında yol açtığı artış, alternatif bir tedarikçi olan Rusya dışında neredeyse tüm BRICS ülkelerinin aleyhine bir durum yaratıyor.

2009'da Çin, Rusya, Brezilya ve Hindistan tarafından, "BRIC" adıyla gelişmekte olan büyük ekonomileri bir araya getiren bir forum olarak başlatılan, 2011'de Güney Afrika'nın katılımıyla "BRICS" adını alan grup, 2024'te Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, BAE'nin, 2025’te de Endonezya’nın katılımıyla 11 üyeli bir topluluğa dönüştü.

Genişleme sürecinin ardından BRICS, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını, küresel ekonomik hasılanın yaklaşık yüzde 40'ını temsil eden bir topluluk haline geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Devlet Başkanı Şi, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen 18. BRICS Liderler Zirvesi'nde konuştu.

BRICS Grubu'nun yıllar içinde yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülkeler için en etkili işbirliği platformu ve "müşterek kendine yeterlilik" modeli haline geldiğini ifade eden Şi, gelecek dönemde de "yapay zeka destekli yeni sanayileşme" ile sanayi ve tedarik zincirlerinde işbirliğini daha fazla derinleştirmeyi önerdi.

Şi, yapay zeka alanında açık kaynak ve paylaşımlı işbirliğini güçlendirme çağrısı yaparak, "Daha fazla araştırma, geliştirme ve uygulama sonuçları üretmek, sanayi ve tedarik zincirlerinde işbirliğini derinleştirmek üzere tüm taraflarla birlikte çalışmaya hazırız." ifadesini kullandı.

Yapay zekanın BRICS işbirliğini yeni zirvelere taşıma potansiyeli sunduğuna işaret eden Şi, BRICS ülkelerini küresel yapay zeka yönetimi ve gelişimini birlikte şekillendirmek üzere Çin'in öncülüğündeki Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütüne katılmaya davet etti.

2009'da Çin, Rusya, Brezilya ve Hindistan tarafından "BRIC" adıyla gelişmekte olan büyük ekonomileri bir araya getiren bir forum olarak başlatılan, 2011'de Güney Afrika'nın katılımıyla "BRICS" adını alan grup, 2024'te Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin, 2025'te de Endonezya'nın katılımıyla 11 üyeli bir topluluğa dönüştü.

Genişleme süreciyle BRICS, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını, küresel ekonomik hasılanın yaklaşık yüzde 40'ını temsil eden bir topluluk haline geldi.