Çocuklara tasarruf alışkanlığı kazandırmanın yolları! Evde bütçeyi koruyan pratik öneriler

Fakat tasarruf sürekli verilen bir emir olduğunda kısa sürede unutuluyor. Çocuk oyunun parçası haline getirildiğinde ise alışkanlığa dönüşebiliyor.

Tasarrufun en zor tarafı faturayı düşürmek değil, dört kişilik bir evde herkesin aynı alışkanlığa uymasını sağlamak. İşte bu yüzden çocuklar da sistemin parçası olmalı.

Tasarruf yalnızca anne-babanın görevi olursa çocuk için bir yasaklar listesine dönüşür. Oysa bütün aile işin içine girerse para, enerji ve tüketim konusunda gerçek bir hayat dersi başlar. Dört kişilik bir evde iki çocuk, yalnızca tüketimin bir parçası değildir. Aynı zamanda davranışın değişmesinde güçlü bir aktördür. Işıkları kapatmak, gereksiz suyu akıtmamak, elektronik cihazları boş yere açık bırakmamak... Bunların hepsi "fatura" üzerinden değil, alışkanlık üzerinden öğretilebilir.

Çocuklara tasarruf alışkanlığı kazandırmanın yolları (Fotoğraflar: Takvim Foto Arşivi) İKİ çocuklu bir aile düşünün. Her hafta bir hedef belirleniyor. Bu hafta elektrik tüketimini geçen haftaya göre düşürebilir miyiz? Çocuklar faturayı inceliyor ve kWh birimini öğreniyor. Hangi cihazın ne yaptığını araştırıyor. Ve küçük bir ödül kazanıyor. Ödül para olmak zorunda değil. Birlikte film gecesi. Hafta sonu kahvaltısı. Birlikte yapılacak bir aktivite. Çünkü çocuk tasarrufu öğrenirse, aile yalnızca bugünü değil geleceği de kazanır.

HER hafta çocuklardan birini "enerji şefi" ilan edin. Görevi evde gereksiz yanan ışıkları, açık kalan televizyonları veya kullanılmayan cihazları fark etmek olsun. Bir sonraki hafta görev kardeşe geçsin. Böylece tasarruf anne-babanın sürekli söylediği bir uyarı olmaktan çıkar, aile içinde paylaşılan bir göreve dönüşür. Çocuğa bütçeyi anlatmanın en iyi yollarından biri, evin nasıl çalıştığını göstermektir.

Uzmanların aktarımına göre, kısa ve yoğun havalandırma daha etkilidir: Pencereyi uzun süre aralık bırakmak yerine, birkaç dakika tamamen açmak ısı kaybını sınırlayabilir.

DÜNYADA aile bütçesi eğitiminde giderek daha fazla kullanılan yaklaşım, çocuğa sadece "para harcama" demek yerine paranın nereye gittiğini göstermektir. Aynı yaklaşım enerji için de geçerli. Bir çocuğa ışığın düğmesini kapatmak, evin bütçesinin yanı sıra enerji tüketiminin de küçük bir parçası olduğunu öğretebilir. Asıl kazanım faturalardaki birkaç lira değil; tüketim ile sonuç arasındaki bağlantıyı kurabilmesidir.

EVDE enerji tasarrufu denince akla yalnızca buzdolabı ve çamaşır makinesi geliyor. Oysa telefonlar, tabletler, bilgisayarlar, oyun konsolları ve televizyonlar da günlük tüketimin parçası. Buradaki mesele tek bir cihazın tüketimi değil, aynı anda çalışan cihazların sayısı. Kullanılmayan ekranları kapatmak, gereksiz şarjları önlemek ve özellikle gece boyunca açık kalan cihazları gözden geçirmek çocuklara teknolojinin de bir "kullanım maliyeti" olduğunu öğretir.

Kış güneşi bedava bir ısı kaynağıdır. Gündüz güneş alan perdeleri açmak, akşam ise perdeleri kapatmak evin ısı dengesine katkı sağlar.

Çocuklara "duşu kısa tut" demek yerine bunu küçük bir oyuna çevirmek daha etkili olabilir. Örneğin ailece belirlenen makul bir süreyi aşmamaya alışmak, bir hafta boyunca süreyi takip etmek ve bunu rekabete dönüştürmek... Amaç çocuğu sudan mahrum bırakmak değil, akan suyun ve onu ısıtmak için gereken enerjinin de bir maliyeti olduğunu göstermek. Tasarrufun ilk eğitimi rakam değil, farkındalıktır. Kazanan da ev bütçesidir.

Konuya ilişkin, çocuğa tasarrufu öğretmenin en iyi yolu "harcama" demek değil, paranın ve enerjinin nasıl çalıştığını göstermektir.

EVDE tasarrufun en zor taraflarından biri herkesin farklı sıcaklık istemesidir. Bir kişi üşürken diğeri pencere açabilir. Bunun yerine ailece ortak bir sıcaklık düzeni belirlemek, odalara göre kullanım alışkanlıklarını konuşmak ve gece-gündüz farklarını planlamak daha sağlıklı bir sistem oluşturur. Çocukların da bu karara katılması önemlidir. Çünkü ortak kararname verilen bir kural, yukarıdan konulan bir yasaktan daha kolay benimsenir.

Cihazları kumandadan kapatmak yerine tamamen kapatmak veya prizden ayırmak gereksiz tüketimi azaltır. AİLENİN tasarruf motivasyonunu yalnızca "fatura düşsün" üzerine kurmayın. Örneğin her ay beklenenden daha az harcanan paranın bir bölümünü aile tatili, kitap, eğitim, küçük bir deneyim veya gelecekteki büyük bir ihtiyaç için ayırabilirsiniz. Çocuk böylece tasarrufu "bir şeyden vazgeçmek" olarak değil, "bir şeyi başka bir şeye dönüştürmek" olarak öğrenir. Para harcamamak değil, paraya yön vermek gelecekteki büyük bir beceridir.

İlgili kaynakların aktardığına göre, uluslararası Enerji Ajansı, ısıtma sıcaklığını 1°C düşürmenin yaklaşık %7 enerji tasarrufu sağlayabileceğini belirtiyor. Perde seçimi önemlidir: Kalın perdeler gece ısı kaybını azaltabilir; bununla birlikte radyatörün üzerini kapatmamalıdır. Her şeyi prizden çekmek değil, büyük tüketiciyi bulmak kritik.

İmamoğlu davasında "seçim" kılıflı rüşvet vurgunu